Sağlık sitemiz

AIDS ile mücadelede umut verici araştırma

February 26th, 2011

Yaklaşık 3 yıl süren klinik araştırma, ağızdan alınan kombine ilaç tedavisinin, eşcinsel erkeklerde HIV enfeksiyon riskini yüzde 43,8 oranında azalttığını ortaya koydu.

İSTANBUL – Avrupa Birliği Komisyonu – Demokrasi ve İnsan Hakları için Avrupa Aracı Türkiye Programı (DİHAA) ve Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS) tarafından desteklenen proje, Yasama Derneği (YASADER), Sivil Toplumu Güçlendirme Merkezi (STGM) ve Uluslararası Af Örgütü ile ortaklaşa yürütülüyor.
Projenin amacı; HIV”le yaşayan kişilerin karşılaştığı ayrımcılık, damgalanma ve dışlanmaları azaltma konusunda sivil toplum kuruluşlarının, kamu kuruluşlarının ve parlamento üyelerinin farkındalığını arttırmak, bu konuda toplumsal sorumluluk geliştirmek ve HIV/AIDS”le ilgili bir yasa tasarısı oluşturmak.
TÜRKİYE İÇİN “HIV/AIDS YASASI” GEREKLİ
Çeşitli ülkelerin HIV/AIDS Yasaları ile ilgili sunumu yapan Pozitif Yaşam Derneği proje koordinatörü Murat Köylü; “HIV ile yaşayanların hakları bazı ülkelerde doğrudan yasalar ile korunurken kimi ülkelerde mevcut diğer yasalar çerçevesinde değerlendirilmekte ve korunmaktadır. Gelişmiş ülkelerden biri olan Fransa’dan Pakistan’a kadar daha dezavantajlı pek çok ülkede HIV/AIDS ile ilgili tüm konulara değinen, oldukça kapsamlı yasalar mevcuttur. Bu yasaların ortak amacı; HIV‘in yayılımını engelleyici politikalar ve HIV/AIDS ile yaşayan kişileri ayrımcılıktan korumak, haklarını kullanılabilir hale getirmektir” dedi
Türkiye”de HIV ve AIDS”le ilgili yasal düzenlemelerin olmadığına işaret eden Köylü, “HIV ile yaşayanların sahip oldukları haklarını koruyan bir yasa olmadığı için her türden ayrımcılığa maruz kalabiliyorlar. Pek çok uluslararası ve ulusal yasa açısından açık suç teşkil etmesine rağmen HIV ile yaşayanların statüleri kendi rızaları ve bilgileri olmadan 3. kişiler ile paylaşılıyor. Hiçbir gereği ve dayanağı olmadığı halde okuldan uzaklaştırılıyor, işten çıkartılıyor, evlendirilmiyor, sosyal çevrelerinden dışlanıyorlar” dedi.
DEMOKRATİK BİR EŞGÜDÜM VE İŞ BİRLİĞİ YARATMAK
Etkileşimli bir düşünce alışverişinde bulunmak amacıyla düzenlenen toplantıda Proje Direktörü Serhan Karataş ise “Sivil toplum kuruluşlarının, hükümet kuruluşlarının ve parlamento üyelerinin HIV ile yaşayanların insan hakları konusundaki farkındalıklarını zenginleştirmek ve HIV/AIDS`e yönelik toplumsal sahiplenmeyi arttırmak” adlı, çok bileşenli ve geniş kapsamlı bir proje yürütmekteyiz. Toplumun tüm kesimlerini doğrudan ve eşit olarak ilgilendiren HIV/AIDS konusunda ayrıntılı ve kapsamlı bir yasa taslağı oluşturmak, projenin hedeflerindendir. Bu taslağı, çeşitli toplantılar ve demokratik katılımcı bir süreç sonucunda Türkiye Büyük Millet Meclisi”ne sunmayı diliyoruz” dedi.
TIBBİ BOYUT, SAĞLIK MEVZUATI VE HIV/AIDS
HIV/AIDS’in tarihi ve Türkiye’de HIV/AIDS, Tıbbi boyut ve sağlık mevzuatını aktaran Ege Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ABD öğretim görevlisi Prof. Dr. Deniz Gökengin tanı ve testler, sosyal güvence ve tedaviler ile ilgili bilgi verdi, yaşanan sorunlara dikkat çekti. Prof. Gökengin şunları söyledi:
“Türkiye’de güncel tanı yöntemleri kullanımda 2007 yılında 4 ilde 11 Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezleri (GDTM) kuruldu. Ancak; halen eski kuşak testleri kullanan hastaneler var ve GDTM’nin hiçbiri çalışmıyor. Buralarda kişisel bilgiler sorgulanıyor, mahremiyet gözetilmiyor. Bunlarda kişilerin geç HIV tanısı almasına ve kimi zaman da ölümlerine neden olabiliyor. Tanı ve tedavi 1996’dan bu yana sosyal güvence kapsamında. SGK uygulamalarında katkı payı alınmıyor. Buradaki en önemli sorunlar ise: HIV’i baskılayan (ARV) tedaviler her eczanede satılmıyor. Dirençli hastalar için yurt dışından ilaç lisans başvurusunun işlemi çok zahmetli ve uzun sürüyor. Son ilaç seçeneği olan HIV pozitif kişinin tedavisi kesintiye uğrayabiliyor. Direnç gelişen hastalarda hayati önem taşıyan ilaçlar için başka seçenek yok.”
HIV/AIDS BİR İNSAN HAKLARI MESELESİDİR
Pozitif Yaşam Derneği Hukuk Danışmanı Av. Habibe Yılmaz Kayar da “HIV/AIDS, sadece tıbbi ve toplumsal bir sorun olmayıp, üzerinde önemle durulması gereken bir insan hakları meselesidir. HIV’le ilgili olarak tıbbi ve toplumsal düzeyde edinilen yanlış bilgiler HIV ile yaşayan insanlar/kurumlar için çözülmesi gereken en büyük sorunlardan birini oluşturmaktadır. İnsan haklarına saygılı, insani yaklaşım HIV/AIDS ile mücadelede tek etkili yöntemdir” diye konuştu.
SAĞLIKÇI HASTA YARARINA ÖNCELİK VERMEK ZORUNDA
İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sevki Sözen HIV/AIDS temelinde hasta hakları, hekim sorumluluğu ve adli tıp sunumunda HIV ile yaşayanların sağlık hizmetlerinden adalet ve hakkaniyet çerçevesinde yararlanma, diğer hastalardan ayrım yapılmaksızın, uygun sağlık bakımı alma ve bu tedaviye devam edebilmelerinin önemini vurguladı.
Sözen; “Her türlü tıbbi uygulamada ve her tür koşulda sağlık çalışanları hasta yararına öncelik vermek zorundadır” diyerek sağlıkta yararlılık ilkesinin altını çizdi.
HIV VE AIDS BİRBİRİNDEN FARKLIDIR
HIV ve AIDS’in birbirinden çok farklı iki kavram olduğuna değinen Pozitif Yaşam Derneği İletişim Sorumlusu Çiğdem Şimşek, HIV’in tıbbi boyutunu özetle şu sözlerle anlattı:
“HIV; tedavi edilmediği takdirde AIDS’e neden olan virüstür. Sadece 3 temel yol ile bulaşabilmektedir. Dış ortamda hava ve güneş ile temas ettiğinde çok kısa sürede bulaştırıcılığını yitiren HIV; sosyal ilişkilerle, öpüşmekle, sarılmakla, kondom ile cinsel ilişkiye girmekle, aynı ortamda bulunmakla, aynı çatal – kaşığı, aynı havuzu, aynı tuvaleti kullanmakla, sivrisinek ısırmasıyla, tükürük ve ter ile bulaşmaz.
Dünya Sağlık Örgütü’nün kronik hastalıklar listesinde olan HIV, 1996’dan bu yana mevcut gelişmiş ilaç seçenekleriyle kontrol altında tutulabilmektedir. Doğru zamanda ilaç tedavisine başlayan HIV pozitifler kaliteli ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilirler. HIV pozitif olmak eğitim görmeye, çalışmaya, evlenmeye ve çocuk sahibi olmaya engel değildir. HIV ile yaşayan kişilerin hayatını yanlış bilinenler ve önyargılar zorlaştırmaktadır. HIV/AIDS ahlaki değil tıbbi bir durumdur” dedi.
WASHINGTON – ABD”nin California Üniversitesi”nden Bruce Ovbiagele ve ekibinin yaptığı araştırmada, HIV pozitiflerde beyin damarları rahatsızlıklarının artmasının, virüse karşı kullanılan ilaçların yan etkisine bağlı olabileceği belirtildi.
Ovbiagele, ABD genelinde son yıllarda beyin kanaması nedeniyle hastaneye kaldırılanların sayısı azalırken, bu oranın HIV pozitiflerde arttığına dikkati çekti.
Neurology dergisinde yayımlanan araştırmada, ülkede 1997-2006 yılları arasında beyin damarları rahatsızlıkları nedeniyle hastaneye kaldırılan tüm hastaların verileri incelendi. Bilim adamları, bu dönemde toplumun genelinde beyin damarları hastalıklarına yakalananların sayısının yüzde 7 azaldığını, HIV taşıyıcılarında ise yüzde 67 arttığını gördü.
HIV taşıyıcılarının çoğunda beyne giden kan akımında azalmanın meydana geldiğini belirten Ovbiagele, araştırmanın virüse karşı kullanılan ilaçların piyasaya sürüldüğü ve yaygın olarak kullanıldığı döneme rastladığını, bu istatistiklerin ilaçların beyin rahatsızlıkları riskini artırabilen metabolik komplikasyonlara bağlı olabileceğini düşündürdüğünü vurguladı.
İSTANBUL – Pozitif Yaşam Derneği tarafından 2008–Aralık 2009 tarihleri arasında sağlanan 120 hukuki danışmanlık hizmetinden yararlanarak hazırlanan raporda ilginç sonuçlar ortaya çıktı.
Global Dialogue ve Açık Toplum Vakfı tarafından desteklenen raporda HIV ile yaşayan kişilerin yaşadığı toplamda 162 insan hakkı ihlali kaydı yapıldı. İhlaller ile ilgili yapılan incelemelerde bazı vakaların birden fazla hak ihlalini içerdiği gözlemlendi. Bu sebepten toplam ihlal sayısı vaka sayısını aştı.
Bireysel ve toplumsal önyargıların devam ettiğini, HIV ile yaşayan kişilerin kötü muameleye maruz kaldığını, anayasal ve yasal birçok haklarının ihlal edildiği vurgulayan Pozitif Yaşam Derneği Hukuk Danışmanı Avukat Habibe Yılmaz Kayar, raporu şu cümlelerle değerlendirdi:
SAĞLIK KURUMLARINDAKİ HAK İHLALLERİ DEVAM EDİYOR
“PYD tarafından yayınlanan ilk iki hak ihlalleri raporunda olduğu gibi 2009 dönem raporunda yine birinci sırayı sağlık kuruluşlarında yapılan ihlallerin teşkil ettiğini görmekteyiz. Sağlık kuruluşlarında ve sağlık çalışanları tarafından HIV ile yaşayan kişilerin maruz kaldıkları ihlaller, ayrımcılığa maruz kalma, kişinin rızası olmadığı sürece gizli kalması gereken özel hayat bilgileri ve tıbbi verilerin üçüncü kişiler veya kurumlar ile paylaşılmasından anayasal bir hak olan sağlık ve tedavi hakkının engellenmesi farklı biçimlerde tezahür etmektedir.”
Sağlık kurumunda ve sağlık çalışanları tarafından hak ihlalinin yapılmaması gerektiğini kaydeden Kayar, “Bir kişinin, sırf HIV statüsü sebebiyle, ayrımcılığa maruz bırakılarak, ameliyat edilmesinin reddedilmesi, bireyin en temel anayasal haklarından birinden mahrum bırakılması anlamına gelir. Her sağlık kurumu, çalışan ve doktorlar, her hastayı tanısı ne olursa olsun, HIV tanısı mevcutmuş gibi, gerekli önlem ve teşekkülleri sağlayarak tedavi ve ameliyat etmelidir ve bunun önünde makul gösterilebilecek hiçbir engel bulunmamaktadır” dedi.

TEDAVİ VE ÇALIŞMA HAKKI, ANAYASAL HAKTIR
Çalışma hayatında yaşanan ihlallerin sayısının arttığına dikkat çeken Kayar, HIV ile yaşayan kişiler HIV tanıları sebebiyle işlerinden çıkarılmakta, ayrımcılığa uğramakta, çalışma hakkından ve sosyal güvenceden mahrum bırakılmaktadır” diye konuştu. Bu ihlallerin tedaviye erişimi engellediğini kaydeden Kayar şöyle devam etti:
“HIV pozitif bireylerin tedaviye ulaşım hakları ellerinden alınmaktadır. Aynı zamanda bu duruma maruz kalan HIV pozitif bireyler iş çevrelerinde deşifre olmakta ve sosyal ve iş çevrelerinden izole edilmektedir. Bu süreç, zincirleme bir biçimde gelişmekte ve HIV ile yaşayan kişileri çok farklı biçimlerde ihlallere maruz bırakmaktadır.”
HIV İLE YAŞAYANLAR AHİM’DE
2009 Hak İhlalleri Raporu’nun hazırlanmasının en önemli ayaklarından birini oluşturan Pozitif Yaşam Derneği tarafından, Türkiye genelinde HIV popülâsyonunun en yüksek olduğu 6 ilde “HIV ile Yaşayan Kişilerin Hukuki Sistemi Kullanımlarının Güçlendirilmesi-Hukuk Poliklinikleri Projesi” yürütülüyor.

Projenin Koordinatörü Cenk Soyer, proje kapsamında HIV ile yaşayan kişilere hukuki danışmanlık sağlandığını söyledi ve “Verilen hukuki danışmanlıklardan 14 tanesi için danışanların isteği ve onayı doğrultusunda idari veya adli başvuru yapıldı. 14 vakanın 4’ü için iç hukuk yolları tüketilmiş olduğu için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi”ne (AİHM) başvuruda bulunuldu” dedi.
Kararların emsal teşkil edeceğine vurgu yapan Soyer; “Bu rapor döneminde HIV pozitif kişilerin yaşadıkları ihlâllerde hukuksal mücadele yoluna gitmelerinde artış gözleniyor. Yargı sürecine götürülen hak ihlalleri vakaları devam ediyor. Özellikle AİHM’ne götürülen vakaların neticelenmesi sonucu verilecek kararlar, ileriki süreçte HIV ile yaşayan kişilerin maruz kalabilecekleri ihlallere emsal teşkil edecek kararlar olacaktır” şeklinde konuştu.

AYRIMCILIK ARTIYOR
2007 ve 2008 verilerini içeren hak ihlalleri raporlarında çalışma alanı ve işyerlerinde yaşanan ihlaller daha geri sıralarda yer alırken, 2009 dönem raporunun verilerinde işyerinde yaşanan ihlaller ve ayrımcılık vakalarında ciddi artış olduğu ve bu vakaların, hak ihlallerinde ikinci sıraya yerleştiği görülüyor.
ANKARA – “”Türkiye”de Yüksek Risk Altındaki Gezici İşçi Gruplarında HIV/AIDS bilgisi, Tutumu ve Davranışları”" konulu araştırma, denizciler, kamyoncular, turizm çalışanları ve inşaat işçileri gibi gezici çalışanların HIV/AIDS hakkındaki farkındalığı ortaya koymak amacıyla yapıldı.
Araştırmanın tanıtım toplantısında konuşan Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Beşeri Kalkınma Bölümü Kıdemli Ekonomisti Rekha Menon, Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası, Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araştırma Merkezi (HATAM) ile Sağlık Bakanlığının katkılarıyla yapılan araştırmanın Türkiye”de alanında ilk olduğunu söyledi.
Daha önce HIV/AIDS konusunda risk altında bulunan başka gruplara yönelik çalışmaların yapıldığının ancak gezici işçilerin ilk kez ele alındığını ifade eden Menon, araştırmanın bu alanda ciddi bir boşluğu dolduracağını vurguladı.
HATAM Müdürü Prof. Dr. Serhat Ünal, AIDS”in bir hastalık olduğunu ancak sadece medikal değil sosyal yönünün de bulunduğuna işaret etti. 2000″li yılların başından beri dünya genelinde AIDS vaka sayısının azalma eğiliminde olduğuna, ancak Türkiye”nin de içinde bulunduğu coğrafyada katlanarak arttığına dikkati çeken Prof. Dr. Ünal, AIDS”le mücadeleyle ilgili olarak her kesimin elinden geleni yapması gerektiğini belirtti.
Sağlık Bakanlığı Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanı Ercan Bal da küreselleşmeyle ülkelerarası dolaşımın arttığını söyleyerek, bunun bulaşıcı hastalıkların günümüzde sınır tanımamasına neden olduğunu söyledi.

Araştırma sonuçlarına dayanarak bu konuda nasıl bir yol izlenebileceği, ne tür mücadele yöntemleri geliştirilebileceği gibi çıkarımlar yapılabileceğine ifade eden Bal, Dünya Bankası”nın da Türkiye”de böyle bir projeye ilk kez destek verdiğini sözlerine ekledi.
YÜZDE 35″İ SEKS İŞÇİLERİYLE İLİŞKİDE
İzmir, İstanbul, Antalya ve Trabzon”da yapılan çalışmaları kapsayan araştırmada, korunmasız heteroseksüel cinsel ilişkinin denizci, kamyoncu ve turizm çalışanları gibi gezici işçiler arasında esas HIV enfeksiyonu riski taşıyan davranış olduğu saptandı.

Araştırmada, ele alınan tüm gezici çalışanların yüzde 35″inin seks işçileriyle nadiren ya da daha sık ilişkide bulunduğu belirlenirken, bunların yüzde 45″inin kondom kullanmadığı tespit edildi.
Denizcilerin yüzde 44″ü, kamyon sürücülerinin yüzde 42″si son 3 ayda 2 ya da daha fazla partnerle cinsel ilişkide bulunduğunu ifade ettiği araştırmada, bu oran turizm sektöründe çalışanlarda yüzde 30, inşaat çalışanlarında yüzde 23 olarak gerçekleşti.
Özellikle evden uzak geçirilen zaman ve alkol kullanımı riskli cinsel ilişkiyle sıkı bir bağ içinde olduğu belirlenen araştırmada, alkol kullananların kullanmayanlara oranla 2,5 kat, fazladan 5 ayını evden uzak geçirenlerin, geçirmeyenlere göre yüzde 34 daha fazla riskli cinsel ilişkiye girme eğiliminde olduğu saptandı.
Araştırmada, Türkiye”de risk gruplarına yönelik HIV bildirim sisteminin geliştirilmesi, davranış değişikliği ve kondom kullanımının artırılması, cinsel yolla bulaşan hastalıklara yönelik hizmet ve programların artırılması gerektiği önerilerinde bulunuldu.
İSTANBUL – Rapora göre, AIDS”ten ölüm oranları da son 5 yılda yine yaklaşık yüzde 20 azaldı. Elde edilen başarıda AIDS”ten korunma bilincini artırma çalışmalarının yanı sıra, hastalığa karşı araştırmacı ilaç sektörünün geliştirdiği etkin ilaç ve tedavilerin etkili olduğu belirtildi.
Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AİFD) Başkan Yardımcısı Engin Güner, “Geliştirilen etkin tedaviler, AIDS salgınını ciddi şekilde yavaşlattı. HIV taşıyanlar artık daha uzun yaşıyor” dedi.
20. Yüzyıldan 21. yüzyıla miras kalan en tehlikeli hastalıklardan biri olan AIDS ile mücadeleye yönelik olarak Birleşmiş Milletler”den iyi haber geldi. Birleşmiş Milletler AIDS ile Mücadele Programı (UNAIDS) tarafından hazırlanan ve hastalıkla ilgili 2009 yılı verilerinin değerlendirildiği 2010 Küresel AIDS Raporu”nda, dünyada en az 56 ülkede HIV enfeksiyon sayısının istikrara kavuştuğu veya ciddi şekilde azaldığı bildirildi. Uzmanlar, AIDS salgınında rüzgarın tersten esmeye başladığını, salgının yayılmasının yavaşlayarak durma noktasına doğru yaklaştığını belirtiyor.
YENI ENFEKSIYONLAR VE ÖLÜMLER AZALIYOR
Rapora göre, 1999 – 2009 arasında yeni HIV enfeksiyonları yüzde 20 oranında azaldı. AIDS ile ilgili ölümlerin sayısında da 2004 – 2009 yılları arasında yine yüzde 20 düşüş görüldü. Raporda 2009 yılında yaklaşık 2,6 milyon yeni HIV enfeksiyonu görüldüğü belirtilerek, bu sayının 1999″da 3,1 milyon civarında olduğu hatırlatıldı. 2004″te 2,1 milyon civarında kişi AIDS ile ilgili hastalıklardan yaşamını yitirirken, bu sayı 2009 yılında yaklaşık 1,8 milyon düzeyinde kaldı.
Halen dünyada 33,3 milyon kişinin HIV virüsü ile yaşadığı tahmin ediliyor. 2008″de bu sayı 32,8 milyon düzeyinde gerçekleşmişti. Raporda, aradaki farkın büyük ölçüde, etkin ve yenilikçi AIDS ilaç ve tedavilerine erişimin güçlenmesi sonucu, hastaların daha uzun yaşamalarından kaynaklandığı vurgulanıyor.
MÜCADELEDE 56 ÜLKEDE ÖNEMLI KAZANIMLAR
UNAIDS raporunda en az 56 ülkede yeni HIV enfeksiyonlarının istikrara kavuşarak artış göstermediği veya ciddi ölçülerde azaldığı kaydediliyor. Bununla birlikte dünyanın bazı bölgelerinde AIDS salgınının etkileri yoğun bir şekilde hissediliyor. Hastalığa karşı başarılı sonuçlar almaya başlayan 56 ülkenin 34″ü Afrika kıtasında yer alıyor. Ancak buna rağmen, 2009 yılındaki tüm yeni HIV enfeksiyonlarının yüzde 69″u bu bölgede görüldü. Ayrıca büyük kısmı Doğu Avrupa ve Orta Asya”da olmak üzere 7 ülkede yeni HIV enfeksiyonlarının oranı yüzde 25 arttı.
10 MILYON HASTA ETKIN TEDAVILERE ULAŞAMIYOR
Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AİFD) Başkan Yardımcısı Engin Güner, elde edilen sonuçlarda HIV’den korunma konusunda bilinci yükselten çalışmaların, hastalığa karşı geliştirilen etkin ilaçların ve bunlara erişimin güçlenmesinin önemli rol oynadığını kaydetti. UNAIDS raporundaki verileri değerlendiren Güner şunları söyledi:
“Yenilikçi tedavilere erişen hastaların sayısı son 5 yılda 7,5 misli artarak 5,2 milyona ulaştı. Sadece geçen yıl, 1,2 milyon yeni hasta tedaviye erişebildi. Bu 2008″e göre yüzde 30 artış anlamına geliyor. HIV virüsü taşıyanlar artık daha uzun yaşıyor. Araştırmacı ilaç sektörü bir yandan HİV enfeksiyonuna ve AIDS”le ilgili hastalıklara karşı etkin ilaçlar geliştirirken, bir yandan da dünyanın her yerinde bu ilaçlara erişimi güçlendirecek programları devreye sokuyorlar. Sektörümüz AIDS”i küresel bir tehdit olmaktan çıkarmak için çalışmalarını aralıksız sürdürecektir.”
İSTANBUL – Ancak bu verilerin gerçek sayıyı yansıtmadığı düşünülüyor. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Sesin Kocagöz, “Cinsel yolla bulaşan hastalıklar bildirimi zorunlu hastalıklardır. Sağlıklı istatistikler oluşturulamadığı için bu rakamları en az 10 ile çarpmak gerekiyor. Üstelik ülkemize gelen yabancı turistlerin artması ve çok eşliliğin yaygınlaşması nedeniyle bu artışın her geçen gün daha hızlı arttığı tahmin ediliyor. AIDS’ten korunmak da öncelikle her ilişkide mutlaka prezervatif kullanmak ve tek eşliliği benimsemekten geçiyor” diyor.
AŞI ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
Uzun yıllardır AIDS aşısıyla ilgili çalışmalar devam ediyor. Ancak henüz piyasaya sürülmüş bir aşı bulunmuyor. Prof. Dr. Ayşe Sesin Kocagöz, yakın bir tarihte aşının çıkabileceğini ümit ettiklerini belirterek, “Hastalığın tedavisinde çok yeni ilaçlar var. Bu ilaçlar sayesinde kronik bir hastalığı tedavi eder gibi, sürekli ilaç kullanılarak HIV taşıyıcılarının normal yaşamlarını sürdürmeleri mümkün olabiliyor. Tek bir ilacın içinde farklı kombinasyonlar olduğu için eskisi gibi çok sayıda ilaç kullanmak zorunda kalmadan tedavilerine devam edebiliyorlar. İlaç tedavisiyle 30 yıldır normal hayatını sürdürenler var” diye konuşuyor.
Hastalığı ilaç tedavileriyle taşıyıcılık döneminde tutmaya çalıştıklarını vurgulayan Prof. Kocagöz, taşıyıcılıktan hastalığa gelinmesi halinde ise bağışıklık sisteminin çökmesi nedeniyle birtakım koruyucu destek tedavilerin verilmesinin zorunlu olduğuna değiniyor. Bu durumda yan etkilerin arttığını ve tedavi maliyetinin de yükseldiğini söyleyen Prof. Kocagöz, şunları söylüyor:
“AIDS hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlar pahalı. Bu bedeli ülkemizde devlet karşılıyor. Eskiden ilaçlar zor bulunurdu, artık daha kolay bulunabiliyor. Taşıyıcılara ve hastalara kan ve organ nakli yaptırmamalarını, eğer gebelik planlıyorlarsa önce hekime başvurmalarını öneriyoruz.”
KADINLAR VE ÇOCUKLARDA RİSK FAZLA
Hastalığın bulaşmasında kadınların erkeklere göre daha fazla risk altında bulunduğunu, özellikle de eşi yurtdışında ya da turizm sektöründe çalışan kadınların risk altında olabileceğini anlatan Prof. Dr. Ayşe Sesin Kocagöz, şu bilgileri veriyor:
“Birden fazla partneri bulunan erkekler hastalığı daha kolay bulaştırıyor, çünkü risk fazla. Ne kadar çok partner değiştiriliyorsa ve korunma önlemlerine dikkat edilmiyorsa risk artıyor. En kötüsü de fazla partneri olan erkekler bunu sadece kadınlara bulaştırmakla kalmıyor çocuklarına da bulaştırabiliyorlar. Doğum öncesi, doğum sırasında ve anne sütüyle geçebiliyor, anne HIV taşıyıcısıysa süt vermesini istemiyoruz.”
ABD VE AVRUPA ARTIŞI KONTROL ALTINA ALDI
Taşıyıcılık ve hastalık oranının artmasından endişe duyulan ABD’de eğitim çalışmaları sayesinde nüfusun yüksek olması, göçmen sayısının fazlalığı gibi dezavantajlara rağmen son yıllarda artışın kontrol altına alındığını ifade eden Prof. Kocagöz, Avrupa’nın da eğitim sayesinde AIDS sayılarında artış bulunmadığının bildirildiğini söylüyor. Türkiye’de de eğitim çalışmalarının hız kesmeden devam etmesi gerektiğini söyleyen Prof. Kocagöz, hastalığın bulaşma yolları hakkında şu bilgileri verdi:
CİNSEL YOLLA BULAŞMA
“HIV enfeksiyonunun en önemli bulaş yolu cinsel temastır. HIV/AIDS her türlü cinsel temasla bulaşabiliyor. Semen (meni) ya da kanla temasa neden olabilecek her türlü cinsel etkinlikte bulaş riski bulunuyor. Bulaş için HIV (+) kişi ile yapılan tek bir cinsel temas bile yeterli oluyor ve cinsel temas sayısı arttıkça bulaş riski artıyor. Cinsel aktiviteden bütünüyle kaçınarak ya da enfekte olmayan eşle monogamik bir ilişki sürdürerek HIV enfeksiyonunun bulaşı önlenebiliyor. Cinsel temas sırasında prezervatif (kondom, kılıf) kullanılmasının koruyuculuğu, kondomun lâteks olması, doğru ve sürekli kullanılması, yırtık ya da delik olmaması kaydıyla kanıtlanmıştır. Kadınlar için hazırlanmış olan intravajinal kondomlar da doğru ve sürekli kullanımla etkili oluyor.
KAN VE KAN ÜRÜNLERİ İLE BULAŞMA
Kanda virüsün yoğun miktarda bulunması nedeni ile virüsü taşıyan kişilerden alınmış kan ve kan ürünleri ile hastalık bulaşabiliyor. 1985 yılında antikor testlerinin bulunması ile dünyanın her yerinde kan ve kan ürünlerinin hastaya verilmeden önce HIV yönünden test edilmesi zorunlu kılınmıştır. Türkiye’de 1987 yılından beri tüm kan ve kan ürünlerine ELISA yöntemi ile antikor saptandıktan sonra hastaya veriliyor, bu nedenle kan ve kan ürünleri ile olan bulaş azalmış görünüyor.

Ancak hastalığın pencere döneminin (Bulaştıktan sonraki 3 ay) olması, acil durumlarda test yapılmadan kan ve kan ürünlerinin kullanılabilmesi nedenleri ile oranı çok az da olsa bu yolla geçiş bildirilmektedir. Damar içi madde kullanımı alışkanlığının önlenmesi, tedavi edilmesi, kullanılıyorsa ortak enjektör kullanımı risklerinin anlatılması bu grup hastalarda HIV bulaş riskini azaltıyor. Bazı Avrupa ülkelerinde ve ABD’de devlet tarafından temiz enjektör dağıtım programları uygulanıyor ve çalışmalarda önemli ölçüde başarı sağlandığı bildiriliyor. Gelişmiş ülkelerde enjektör paylaşımının azaldığı, steril iğne satın alınışında ve iğne temizleme işlemlerinde artma gözlendiği saptandı.
ANNEDEN BEBEĞE BULAŞMA
HIV gebelik süresince, doğum sırasında ve doğum sonrası dönemde emzirmekle yüzde 20-30 oranında bebeğe geçebiliyor. Ancak HIV (+) anneye gebeliğinin son üç ayında, doğumdan sonra da bebeğe antiretroviral tedavi başlanır ve sezaryen uygulanırsa bu oran yüzde 8-10′ lara düşebiliyor. HIV (+) ise ve gebe kalmışsa, erken dönemde kürtaj yapılması pek çok ülke tarafından kabul edilmiş bir doğrudur. Eğer anne adayı bebeği doğurmak istiyorsa gebeliğin son üç ayında anneye, doğumdan sonra da bebeğe antiretroviral tedavi başlanarak hasta yakın izlemeye alınıyor.
Hastalığın tüm bunların dışında sağlık personeline de görevleri sırasında bulaşması söz konusu olabiliyor. Sağlık personeli öykü ve fizik inceleme ile enfekte hastaları ayırt etme olanağına sahip olamadıklarından korunmak için tüm hastaların kan ve diğer vücut sıvılarını potansiyel enfekte kabul ederek evrensel önlemlere uyarak çalışmak zorundadır.”
İSTANBUL – HIV/AIDS ve HIV Pozitif insanların sorunlarında farkındalık yaratmak amacıyla; aralarında HIV pozitifler ve yakınları, gençlik örgütleri, kadın örgütleri, insan hakları örgütleri, hekimler, avukatlar, sanatçılar, aktivistler, gönüllüler, özel sektör temsilcileri de bulunan 50 kurum ve kuruluş 1 Aralık Dünya AIDS Günü bir araya geliyor.
Etkinlikler kapsamında, İstanbul Galatasaray Meydanı’nda Dünya AIDS Günü’nü sembolize eden devasa ‘Kurdele Kadın’ performansının yanı sıra “Buradan Yetkililere Süslenmek İstiyoruz” Fotoğraf Sergisi de yer alacak.
Renkli görüntülerin yer alacağı etkinlikte, Sambistanbul perküsyon grubunun ritimleri eşliğinde, tahta bacaklar, pandomima, jonglör ekibi ile Taksim Meydanı’na kadar renkli görüntülerle kortej halinde yürünecek.
Saat 11.00’de başlayacak olan basın açıklamasında; Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Klinik Şefi Enf. Uzm. Dr. Muzaffer Fincancı, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Üreme Sağlığı Koordinatörü Dr. Gökhan Yıldırımkaya ve Pozitif Yaşam Derneği Başkanı Nejat Ünlü yer alacak.
BOĞAZ KÖPRÜSÜ KIRMIZI OLACAK
Gündüz gerçekleşecek olan şenlikten sonra 1 Aralık akşamı 19.00 – 21.00 saatleri arasında iki kıtayı bir araya bağlayan İstanbul Boğaziçi Köprüsü HIV ve AİDS’E dikkatleri çekmek amacıyla kırmızı renkle ışıklandırılacak.
Dünyada ve Türkiye’de, 7’den 70’e tüm din, dil, etnik köken, meslek, kadın, erkek ve çocukları etkilemekte olan HIV/AIDS hakkında toplumda farkındalık yaratmak ve savunuculuk çalışmalarına temel oluşturmak amacıyla, 1 Aralık Dünya AIDS Gününde Türkiye’de 36 ilde düzenlenen etkinlikler ile “Pozitif Bak! HIV hepimizi ilgilendirir…” diye seslenilecek.
ANKARA – Amerikan Ulusal Alerji ve Enfeksiyonlu Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) Direktörü Dr. Anthony Fauci, Güney Afrika, Tayland, Peru, Ekvator, Brezilya ve ABD”de 2007 ayının temmuz ayında başlatılan ve 2009 yılının aralık ayında sona eren klinik deneyin sonuçlarının çok önemli ve umut vaat edici olduğunu belirtti.

Fauci, araştırmanın, toplumun AIDS hastalığından orantısız bir şekilde etkilenen bir grupta enfeksiyon riskinin HIV bulaşmadan önce koruma yöntemi uygulanabileceğinin somut bir kanıtı da olduğunu kaydetti.

Eşcinsel ilişkileri bulunan erkekler, HIV bulaşma riskinin en yüksek olduğu gruplardan birini oluşturuyor. ABD”de, her yıl yeni 56 bin enfeksiyonun yüzde 53″ü bu grupta görülüyor.

Düzenli eşcinsel ilişkisi bulunan 18-67 yaş arasında HIV bulaşmamış, 29″u transseksüel, 2 bin 499 erkek arasında yapılan klinik araştırmada, her deneğe rastgele olarak, “”Truvada”" adı verilen ve 200 miligram “emtrisitabin” ile 300 miligram “tenofovir”den oluşan bir ilaç kombinasyonu ya da “”plasebo”" verildi.

Sonuçları New England Journal of Medicine”de yayınlanan araştırmada, tüm deneklere araştırma sırasında aynı zamanda cinsel ilişkiyle geçen diğer hastalıkların önlenmesi için gerekli tedaviler de uygulandı.

ENFEKSİYON RİSKİ YÜZDE 72 ORANINDA DÜŞTÜ
Yaklaşık 3 yıl süren araştırma sonuçlarının analizinde, toplam 100 HIV enfeksiyonu vakası görüldü. Bu vakaların 36″sı “”Truvada”" ilacını alan bin 251 denek arasında, 64″ü de “”plasebo”" verilen bin 248 katılımcı arasında görüldü. İlacın bir günlük doz kullanımının böylece HIV riskini yüzde 43,8 oranında azalttığı belirlendi. Araştırmada, ilacı düzenli kullananlarda enfeksiyon riskinin ise yüzde 72,8 oranında düştüğü ortaya çıktı.

Amerikan ilaç üreticisi Gilead Sciences tarafından üretilen Truvada, araştırmada ücretsiz dağıtıldı. NIAID”nin büyük bölümünü finanse ettiği araştırmaya Bill ve Melinda Gates Vakfı da maddi destek sağladı.

Bu yazının kategorisi: Doğum,Gebelik,Hastalıklar,Hiv Aids