Sağlık sitemiz

Güneş

February 18th, 2007

Güneş ve Cildimiz
Ultraviyole radyasyonun zararları anlaşılmadan önce güneş ışığının sağlıklı
yaşam için gerekli olduğu bilinirdi. Gerçekten güneş ışığının bazı hastalıkları
tedavi edici özelliği vardır. Fakat güneşe fazla maruz kalmaktan kaçınılmalıdır.
Fazla güneş, yanık, kırışıklıklık, çil, kılcal damar genişlemesine ve deri
kanserine neden olur. Bazen de kızarıklık ile seyreden alerjik reaksiyonlara
neden olabilir.Güneş Işınları

Güneş görünen ve gürünmeyen ışınları saçar. Görünmeyen ışınlar ultraviyole
(morötesi) A (UVA) ve ultraviyole B (UVB) olarak bilinir ve bir çok probleme bu
ışınlar neden olur. Bu ışınlar bronzlaşmaya, güneş yanığına ve güneş hasarına
neden olur. Güvenli bir UV ışını yoktur.

Tehlikeli UV ışınları yaz ayında yüksek rakımlı yerlerde ve ekvatora yakın
bölgelerde daha yoğundur. Güneşin zararlı etkileri rüzgarlı havada ayrıca su,
kum ve kardan yansıma ile artar. Bulutlu havada bile UV radyasyon yeryüzüne
ulaşır ve deride hasara yol açar.

Güneşten korunma

Güneşten korunma, deri hasarının oluşmasını ve kanser riskini azaltır. Güneşten
korunmak için güneşin yeryüzüne en dik geldiği saatlerde güneşe maruz
kalınmamalıdır. Giysiler UV ışınlarına emer yada yansıtır, fakat beyaz gevşek
dokunmuş, pamuklu bir kumaş ve deriyi sıkıca saran ıslak kıyafetler iyi bir
koruma sağlamaz. Vücuda sıkı dokunmuş kıyafetler daha iyi koruma sağlar. Dışarı
çıkarken geniş şapka ve gözlük takılması ve koruyucu kıyafetler giyilmesi
önerilir. Eğer güneşe maruz kalınacaksa en az 15 faktörlü güneşten koruyucu krem
kullanılmalıdır.

Güneşten koruyucular, güneş ışınlarına emerek, yansıtarak veya dağıtarak etkili
olur. Merhem, krem, jel, losyon ve sprey şeklinde olabilir. Üzerinde SPF (sun
protection factor = güneşten koruyucu faktör) numarası bulunur. Daha yüksek SPF
numarası UVB ışınlarının neden olduğu güneş yanıklarına karşı daha fazla koruma
sağlar. Bazı güneşten koruyucular geniş spektrumludurlar ki hem UVA hem de UVB
ye karşı koruma sağlar. Bu koruyucular güneşin diğer etkilerinden de korunmayı
sağlar. Bununla birlikte hiç bir güneşten koruyucu mükemmel değildir.

Güneşin etkileri

Güneş yanığı – Güneş yanığı oluşma riski güneş ışınlarının en güçlü olduğu
10.00- 16.00 saatlerinde en fazladır. Sıcak havalarda bu olasılık daha fazladır,
çünkü sıcak UV ışınlarının etkisini arttırır. Fakat bulutlu günlerde de güneş
yanığı oluşabilir.

Güneşten korunma kış aylarında da önemlidir. Kar güneş ışınlarının %80ini
yansıtır ve deride hasara ve güneş yanıklarına sebep olabilir. Dağda yapılan kış
sporları güneş yanığı riskini arttırır, çünkü yüksek rakımlı yerlerde güneş
ışınlarını bloke eden atmosfer daha incedir.

Eğer çok fazla güneşte kalınırsa deride bir kızarıklık meydana gelir ve bu
kızarıklık 24 saatte maksimuma ulaşır. Şiddetli güneş yanıklarında deri
hassasiyeti, ağrı, ödem ve su toplaması görülebilir. Ateş, halsizlik, mide
rahatsızlığı ve şuur bulanıklığı şiddetli güneş yanıklarında meydana gelebilir,
bu durumda dikkatli bir tıbbi takip gerekir.Eğer şiddetli bir güneş yanığı ve
ateş varsa, dermatoloji uzmanı tarafından ağrı ve ödemi azaltacak ve
enfeksiyondan koruyacak ilaçların kullanımını önerilir. Soğuk ve ıslak
kompresler veya banyo ve rahatlatıcı losyonların kullanımı şikayetleri azaltmaya
yardımcı olur.

Bronzlaşma – Bronz ten sıklıkla yanlış bir inanış olarak bir sağlık belirteci
olarak bilinmektedir. Fakat Dermatoloji uzmanları bronz tenin güneş hasarı
sonucu meydana geldiğini söylemektedir. Bronz ten güneş ışınları derimize
girdiğinde, deride daha fazla melanin pigmenti (boyası) üretilmesi sonucu
gelişir.

Solaryum kaynaklı ışınlar da, güneş ışınları gibi derimiz için zararlıdır. Bir
çok solaryum cihazı UVA ışığı yayar. UVA ışığı ile yapılan araştırmalar, bu
ışığın derinin daha derin tabakalarına indiğini ve de erken deri yaşlanması ve
kanserinden sorumlu olduğunu göstermiştir.

Yaşlanma – Açık havada çalışan insanların veya güneşten koruyucu kullanmadan
güneş banyosu yapan kişilerin ciltleri sert, kaba bir görünüm alır ve bu kişiler
olduklarından daha yaşlı görünür. Güneş yaşlılık lekesi dediğimiz lekelere ve
ileride kansere dönebilen üzeri kabuklu deri değişikliklerine (aktinik keratoz)
neden olur. Bu deri değişiklikleri güneşe maruz kaldıktan yıllar sonra ortaya
çıkar.Yaşam boyu güneşe maruz kalma en fazla 20 yaşın altında olduğundan,
çocukların güneşten korunması çok önemlidir.

Kırışıklıklar – kırışıklıklar doğrudan güneş ışığından etkilenir. Sigara
içilmesi de kırışıklıkları arttırır. Dermatoloji veya estetik cerrahi uzmanları
kimyasal peeling, lazer cerrahisi, dermabrasyon ve çeşitli dolgu maddeleri ile
bu kırışıklıkları tedavi edebilir.

Deri Kanseri – Deri kanserlerinin %90 ından fazlası güneş gören yerlerde
görülür. Yüz, boyun kulak, ön kol ve eller en sık görüldüğü yerlerdir.

Deride en fazla görülen 3 kanser tipi Bazal Hücreli karsinoma, Squamöz hücreli
karsinoma ve Melanomdur.

Bazal hücreli karsinoma genellikle açık tenli kimselerde yüz , kulak, burun ve
ağız etrafında görülür. Kırmızımsı bir yama şeklinde başlayabileceği gibi;
pembe, kırmızı veya beyaz renkli kabarıklıklar şeklinde de başlayabilir.
İyileşmeyen ya da kısmi iyileşen kabuklu yara şeklinde görülebilir. Bu tür
kanserler erken yakalanırlarsa kolay tedavi edilir.

Skuamöz hücreli karsinoma genellikle hafif pullu yama şeklinde veya kabarık
karnabahar biçiminde görülebilir. Erken yakalanır ve tedavi başlanırsa kolay
tedavi edilir. Nadiren tedavi edilmezse öldürücü olabilir.

Melanom en tehlikeli olan deri kanseri türüdür. Genellikle etrafı düzensiz, koyu
kahve veya siyah ben benzeri oluşumlar şeklinde görülebilir. Bazen kırmızı,
mavi, beyazı da içeren çok renkli şekilde görülebilir. Bu tip kanserler vücudun
herhangi bir yerinde meydana gelebilir ve ancak erken yakalanırsa tedavi
edilebilir. Eğer erken tanınmazlarsa; vücudun diğer alanlarına yayılarak ölüme
neden olabilir.

Allerjik reaksiyonlar - Bazı insanlar güneşe maruz kaldıklarında alerjik
reaksiyon geçirebilir. Bu reaksiyonlar güneş ile yalnızca kısa bir temas
sonrasında görülebilir. Güneş alerjisinde kırmızı lekeler, kabarıklıklar ve su
toplaması bulguları olabilir. Kullanılan kozmetik, parfüm, bitki, deriye
uygulanan ilaç ve güneşten koruyucu kremler güneş ile birlikte alerjik
reaksiyona neden olabilir. Doğum kontrol hapları, antibiyotikler, tansiyon
ilaçları ve bazı depresyon ilaçları güneş ile birlikte çeşitli reaksiyonlara
neden olabilir. Böyle bir durumla karşılaşırsanız Dermatoloji Uzmanına
başvurunuz.

Hastalıklar - Uçuk, Zona ve nadir rastlanan bir hastalık olan Lupus eritematozus
güneşle tetiklenebilir.Ultraviyole ışınları gözde de katarağa kadar gidebilen
hasara neden olur.

Güneşten Korunma Önerileri

En az 15 faktörlü geniş spektrumlu güneşten koruyucular dudak da dahil olmak
üzere, tüm güneş gören alanlara, bulutlu havalarda bile uygulanmalıdır.

Suda iken veya terli iken güneşe maruz kalırsanız suya dayanıklı güneşten
koruyucu kremler kullanınız.

Güneşten koruyucunuzu 1.5 saatte bir uygulayın.

Geniş şapka ve gözlük kullanın.

Gölgede kalmaya çalışın.

Güneşten koruyan sıkı dokumalı kıyafetler giyin.

Saat 10.00- 16.00 saatleri arasındaki açık hava aktivitelerinizi daha erkene
veya geç saate alın.

Herkes güneşli günlerden hoşlanır. Bu önerilere uyarak güvenli bir şekilde açık
havada kanser ve yaşlanma kaygısı olmadan çalışabilir ve zaman geçirebilirsiniz.

Bu yazının kategorisi: Cilt Bakımı ve Estetik