Böbrek Veren Kişinin Durumu

Sevdiğiniz bir kişiye iyilik yapabilmek, ona hastalıktan kurtarma şansı vermek, onun hayata döndüğünü görmek çok güzel bir duygudur. Üstelik bunu kendinizden bir organ vererek sağlamanın mutluluğu hiçbir şey ile kıyaslanamaz.

Organ vericisine ameliyat öncesi ve sonrası süreç hakkında detaylı bir şekilde bilgi verilmesi gerekir. Organ vericisinin bu ameliyattan hiçbir şekilde zarar görmemesi ve en kısa sürede normal hayata dönmesi ilk önceliktir.

Böbrek veren kişinin, öncelikle sağlığının zarar görmemesi için çok ayrıntılı inceleme yapılır. Bu incelemeler sonunda vericiye zarar verecek en küçük bir şüphe duyulursa organ bağışı kabul edilmez. Durum hakkında bilgi verilir.

Böbrek veren kişi, bu ameliyatın bütün risklerini anlayacak durumda olmalıdır. Ameliyat sonrası kısa ve uzun dönemde doktorların vereceği bütün talimatlara uyum sağlamalıdır.

Böbrek veren kişinin her iki böbreği anatomik ve fizyolojik açıdan değerlendirilir, diğerine göre daha iyi durumda olan böbrek vericide kalır.

Bugün için uzun dönem böbrek verici takip sonuçları açıkça ortaya koymuştur ki, böbrek vermeye uygun sağlıklı kişilerde böbrek vermek yaşam süresini kısaltmıyor, sağlıklarının bozulmasına sebep olmuyor. Aksine hiçbir şikâyeti olmadan böbrek vericisi olarak detaylı incelemeye alınan verici adaylarında görülen hastalıklar kısa zamanda tedavi edilir. Böbrek vericisi olmaya engel durum tespit edilmeyen adaylar organ nakil merkezince uzun dönem takibe alınır, düzenli sağlık kontrolü yapılarak sağlık standardı yükseltilir. Zira böbrek bağışladıkları süreçte, sağlık bilinci artırılır, bağış yapmaya engel sosyal alışkanlıkları(sigara kullanımı, kilolu olma) düzenlenmekte, normal koşullarda değişmeyecek yaşam biçimlerinin uzun dönemde daha sağlıklı olabilmelerini sağlayacak şekilde düzenlemek mümkün olur. Bütün bu gerçekler vericinin ameliyatta hiçbir risk almadığı anlamına gelmez. En küçük cerrahi girişimlerin bile sıfır riskle gerçekleşmediği düşünülürse, böbrek vericisi de risk alır. Sağlıklı bir kişinin düşük de olsa böyle bir riski alması canlı vericili böbrek naklinin en hassas olduğu durumdur. Organ bağışlayan kişinin zarar görmemesi organ nakli yapan merkezin temel amacı olmalıdır.

Böbrek veren kişi, tek böbrekli kaldıktan sonra tuz alımına dikkat etmelidir. Kilo artışı fazla olursa yüksek tansiyon sorunu yaşayabilirler.

Böbrek Nakli Ne Kadara Mal Olur

Çanakkale Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Aydın, böbrek yetmezliğinin şu anda en mükemmel tedavisinin tartışmasız böbrek nakli olduğunu söyledi.

Aydın, organ naklinin 20. yüzyılın en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirtti. Böbrek ya da diğer organ nakillerinde artık organ bulamama düzeyinde sıkıntılara girildiğini ifade eden Aydın şöyle konuştu:“Hastalarımıza çok iyi hizmet verebiliyoruz ama yeterince organ bulamıyoruz. Türkiye’de 65-70 bin arasında böbrek yetmezliği hastası var. Bunlardan yaklaşık 55 bini hemodiyaliz, geri kalanı ise periton diyaliz oluyor. Tabi bu hastaların sağlığı açısından onlara çok büyük külfiyet getiriyor. Ayrıca Türkiye’nin kısıtlı kaynaklarını düşünürsek ekonomik anlamda devlet bütçesine de büyük yük getiriyor. Çünkü hemodiyaliz ve diğer diyaliz masrafları devlet tarafından karşılanıyor.”

Bir böbrek hastasının diyaliz masrafının yılda yaklaşık 25 bin dolar civarında olduğuna değinen Çağatay Aydın, “Fakat bu hastalar böbrek nakli olduğu zaman bu rakam 10 bin dolar civarına düşebiliyor. Dolayısıyla böbrek nakli sadece hastaların sağlığı boyutuyla değil Türkiye ekonomisine katkısı açısından çok önemli. Her anlamda böbrek yetmezliğinin şu anda en mükemmel tedavisi böbrek naklidir ve bunun kesinlikle tartışması yoktur. Kadavradan ve canlıdan nakil sayısı Türkiye’de yeterli sayıda değildir. Tabi ki burada basın-yayın organları aracılığı ile organ bağışının özendirilmesi, organ bağışı kampanyaları ile bu durumun vatandaşlara yaygın bir biçimde iletilmesi çok önem taşıyor. Türkiye’de 70 bin hastadan 2 bin 500’üne nakil yapılabiliyor.” diye konuştu.

Sigortalılar böbrek nakli için tek kuruş ödemeyecek. Sigortalılara ocak ayından itibaren A sınıfı özel hastanelerin kapılarının açılması ekonomik durumu iyi olmayan binlerce hastaya umut oldu. Fiyatı 20-30 bin TL’yi bulan böbrek nakli için vatandaştan para alınmayacak. Türkiye’de 50 bine yakın kişi organ nakli için sırada bekliyor.

Böbrek Derneği Genel Başkanı Vahap Acar “Devlet bir böbrek nakli için 23 bin TL ödüyor bu çok iyi bir rakam” diye konuştu. Diyalize giren bir hastanın devlete ortalama yıllık 60 bin TL masrafı olduğunu söyleyen Acar, uygulamanın masrafları da azaltacağını belitti.

Böbrek Nakli Olanlar Araç Alabilir Mi?

17 Nisan 2015 tarihinde “29329 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği” yayımlandı. Engellilere ait araçların trafik tescil işlemlerinde artık yeni bir dönem başladı. Bundan böyle engelli aracını başkaları da kullanabilecek. Önceki yönetmelikte aracı sadece (sakatlığı yüzde 90’ın altında olan) engelli kullanabiliyordu. Artık bu engel kaldırılmış oldu. Bu gelişmelerden çoğu kişinin haberi yoktur.

Böbrek nakli olanlar ve kronik hastalığı olanlar engelli aracı alırlarsa yakınları kullanabilecek. Yeni yönetmeliğin Madde 7-c bendine göre yüzde 90’ın altında olan  “Herhangi bir engeli bulunmayan kişiler” yani organ nakli olanlar engelli aracı alabilecek, bu araçları yakınları da isterlerse kullanma hakkına sahiptir.

Böbrek nakli olanların engelli aracında sürücü kısıtlaması yoktur. Yüzde 90 ve üzeri raporlu olan kişilerde olan kısıtlama kaldırıldı. Bundan sonra engelli adına alınan araçları herkes kullanabilecek. Sadece yurt dışından alınan araçlar için “üçüncü derece yakın” olma durumu devam etmektedir.

H sınıfı sürücü belgesi olan engellinin, özel donanıma sahip olan araçlarını kendisi ve aynı durum da olan engelli “H sınıfı” sürücü belgesine sahip olan kişiler kullanabilir. Fakat araçta “özel donanım” yoksa ve aynı zamanda otomatik vitesli ise, o aracı herkes kullanabilir.

Engelli aracına özel donanım takılırken araçta bulunan orijinalinde ve teknik donanımında hiçbir değişiklik olmamış ise, yani ilave olarak özel donanım takılmamışsa, bu araç sahibinin eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımlarından bir sürücü veya noterde düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından da kullanılabilecek.

Böbrek nakli olanlar özel tertibatsız otomobil almak isterlerse ÖTV indiriminden faydalanırlar. Sakatlığı yüzde 90’ın altında olan kişiler, otomatik vitesli araçlar için ÖTV ödemezler.

Engellilere ait taşıtlarda 5 yıllık süre dolmadan önce, deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonunda kullanılamaz hale gelirse ve hurdaya ayrılırsa yeni araç alabilmektedir.

Zihinsel engelliler için her hangi bir kısıtlama yoktur. Sağlık kurulu raporu ve mahkemeden velayet belgesi olan zihinsel engelli yakını ÖTV-KDV indiriminden yararlanarak 1600 silindir hacmini aşmamak üzere araç alabilir. Yurt dışından alınan araç başkasına satıldığında vergiden muaf olmamaktadır.

Böbrek Nakli Olanlar Hamile Kalabilir Mi

Böbrek yetmezliği olan ve diyaliz gerektiren bayanlarda altta yatan hastalık, kullanılan ilaçlar, psikolojik sıkıntılar sebebi ile sıklıkla hormonsal bozukluklar ve buna bağlı olarak adet düzensizlikleri, cinsel yaşamda isteksizlik ve kısırlık görülmektedir. Yapılan çalışmalarda böbrek yetmezliği olan kadınların menopoz yaşlarının 5 yıl kadar erken olduğu bildirilir.

Başarılı bir şekilde böbrek nakli olan kadınlarda 1 ile 20 ay içerisinde adet düzeninin sağlandığı ve üreme- yumurtlamanın geri geldiği tespit edilmiştir. Bebek doğurma çağında olup böbrek nakli olan kadınların sıklığı yüzde 2 dolayındadır. Bunlardan yüzde 12’si bebek dünyaya getirmektedir.

Böbrek nakli olanlar hamile kalmadan önce ciddi bir hazırlık yapmaları gerekir. Özellikle enfeksiyonlara karşı sitomegalovirus, herpes, hepatit gibi virüs enfeksiyonları araştırılır. Böbreğin hamilelik stresini kaldırabilecek yeterlilikte olup olmadığı testlerle değerlendirilir. İdeal anne olma zamanının canlı vericiden yapılan böbrek naklinden 1 yıl, kadavradan yapılan nakilden 2 yıl sonra olması gerekir. Nihayet 5 yıl ve sonrasında yaşanan hamileliğin böbreği ciddi bir şekilde tehlikeye atma durumu söz konusu olmaktadır. Böbrek nakli olan kadınlar hamile kalmak istedikleri zaman, emniyetli olduğu bilinmeyen ilaçların 6 hafta önce kesilmesi gerekir.

Böbrek nakli olanlar hamilelik takiplerinde, ilk üç ay iki haftalık aralıklarla hem bebeğin hem de genel olarak böbrek fonksiyonlarının takibi gerekmektedir. Sonraki aylarda 3-4 haftalık aralıklarla kontroller yeterli olmaktadır. Son üç ayda ise iki haftalık ultrason takipler yeterli olur. Özellikle son aylarda bebeğin sağlığının izlenmesi ve muhtemel annede hipertansiyon ve bebekte gelişim sorunları açısından araştırmak gerekli olur.

Doğum zamanlaması konusunda karar vermek için böbreğin işlevi ile ilgili veriler yardımcı olur. Böbrek işlevinde az da olsa olumsuz gelişme, bebeğin uygun zamanda doğumu kararını verdirir. Böbrek tetkikleri normal ise normal doğum zamanı beklenir.

Böbrek nakli olan annelerde doğum çoğunlukla sezaryenle yapılır. Her şey normal seyrettiği takdirde normal doğum yapılabileceği görüşü, hakim olan görüştür. Bebeğin doğumunun yapılacağı hastanede muhakkak yeni doğan, yoğun bakım koşullarının bulunması çok önemlidir.

Böbrek nakli yapılan kadınların ilk fırsatta anneliği düşünmesi kadar doğal bir şey olamaz. Hamilelik süreleri kısıtlıdır. Gerekli tetkikler sonunda hamilelik planı yapılabilir.

Böbrek Nakli Olanlar Özürlü Maaşı Alabilir Mi

Böbrek nakli olanların özür oranları yönetmelikle yüzde 70’e çıkarılmasına rağmen Sosyal Güvenlik Kurumu “Özür oranınız yüzde 60’tan az” diyerek malullük aylığı taleplerini reddediyor. Sosyal güvenlik Kurumu’nun ret cevabından sonra dava açmış olanlar, biriken malullük aylığını toplu olarak alabilirler.

16.7.2006 tarihli ve 26230 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre, diyaliz tedavisi gören böbrek hastalarının özür oranı yüzde 90 iken, böbrek nakli olanların oranı yüzde 40 olarak uygulanıyordu.

16 Aralık 2010 günü Resmi Gazete’de yayınlanan yeni yönetmelik ise 2006 yılında çıkarılan yönetmeliği tamamen ortadan kaldırdı. Özür oranları değişti. Yayınlandığı 16 Aralık 2010 günü yürürlüğe giren yeni yönetmelik gereğince, artık böbrek nakli olanların oranı yüzde 40’tan yüzde 70’e çıkartıldı.

Yapılan bu değişiklikten sonra malulen emekli edildikten sonra böbrek nakli olanların SSK ve Bağ-Kur’luların malullük maaşları kesilmeyecek.

Böbrek nakli olanların (transplantasyon) özür oranları yüzde 40 değil, yüzde 70 olarak hesaplanmaktadır. SGK’ tan malulen emekli olmak için ise yüzde 60 oranı artık yeterli olmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu bu yönetmeliği tanımam diyor. Sosyal Güvenlik Kurumu ilgili kişilere gönderdiği yazılarda durumu şöyle açıklamaktadır. “Böbrek nakli olan diyaliz hastalarının, böbrek nakli söz konusu olduğunda, 16.12.2010 tarihli ve 27787 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin Ek-2 özür oranları cetveline göre, nakil sonrası verilecek olan işgücü kaybı oranlarının % 40’tan, % 70’e çıkartılmıştır. Bu yeni gelişmeyle organ nakli yapılan(transplantasyon) kişilerin de 5510 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinde çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği Kurum sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı malul sayılır” şartının artık nakilli kişiler için de geçerli olduğu anlamına geldiği, bu sebep ile böbrek nakli olanların maluliyetleri sonlandırılanlara, maluliyetlerinin devamı hususu istenmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu “Biz bu yönetmeliğe göre özür durumu tespiti yapmıyoruz, bizim baktığımız yönetmelik,11.10.2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğidir” demektedir.

Böbrek Satmak İsteyenler Ne Yapmalı

Genel olarak bu duruma televizyon dizilerinde veya sinemalarda çok rastlanır. İnsanlar bir anda gaza gelir, ya da maddi sıkıntı içerisine düşer, eline yüksek para geçeceği düşüncesi ile böbrek satma derdine düşer.

İnternete “satılık böbrek” yazdığınızda ilk karşınıza çıkan sitelerden biri“satılık böbrek var.” İlan verenlerin hemen hepsi yaş, kan grubu, böbrekler için kaç para istedikleri gibi şeyleri açık olarak yazıyorlar. Adeta bir daire ya da araba satar gibi “sağlıklıyım”,ya da “hiçbir sağlık sorunum yok” gibi. Böbrek ilanlarında fiyatlar ise 50 bin ile 500 bin arasında değişiyor.

2010 yılından 2015’e kadar ilanlara bakıp doğru olup olmadığını kontrol etmek için rastgele telefon numaralarını aradığınızda ilan sahiplerinin büyük çoğunluğunun gerçek olduğu ortaya çıkıyor. Telefon konuşmalarında ilanda sadece yaşını ve kan grubunu belirten 19 yaşındaki genç bir kadın ilk önce nerede oturduğumuzu soruyor. İstanbul’dan aradığımızı söyleyince, kendisinin de İstanbul’da oturduğunu söylüyor. Genç kadın 250-300 bin lira arasında bir fiyat düşündüğünü söyleyince, mecburiyetten bu duruma başvurduğumuzu ve o kadar para veremeyeceğimizi söyledik. Genç kadının cevabı son derece çarpıcı;”Ben de hayatımın yarısını veriyorum.” Kadın maddi sıkıntılar dolayısıyla böbreğini satmak istediğini belirtiyor.

Ankara Barosu Sağlık Kurulu Başkanı Berna Özpınar, internet üzerinden gerçekleştirilen böbrek satmak isteyenler olduğunu, bu durumun yasa dışı olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:” Bir kişinin rızası olsa dahi bir organın menfaat karşılığı satılması suç olarak tanımlanmıştır. Bir komisyon kararı olmadan durum tıbben uygun olsa da operasyon hukuka uygun değil. Mevzuata göre bir kimse sadece insani amaçlarla organını verebilir. Suçun örgütlü hali için 8-15 yıl ceza öngörülmüştür.”

Böbrek satmak isteyenler şunu düşünmez mi? sonuçta böbrek satmak kan vermek değildir. Hayati bir organdır. Yakınınız olur yardımcı olmak için verirsiniz, ama para için nasıl olurda böyle bir organ verilir.

Böbrek satmak isteyenler var mı sorulacak olursa, evet var ve tamamen karaborsa bir sektör haline gelmiş durumda olup hiçbir şekilde de yasal değildir.

Böbrek satmak isteyenler iyi düşünsünler. Bu durum hem insani değil, hem yasal değil çok ağır cezası vardır, hem de sağlıklarını kaybederler. Başlarına kötü şeyler gelebilir.

Böbrek Naklinden Sonra Protein Kaçağı

Böbrek naklinden sonra kişilerin uzun, sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürdürmesi, yapılması gereken kontrollerine özen göstermesi, doktoru tarafından verilen ilaçları kullanması, sağlık ile ilgili kurallara uyması, bol miktarda sıvı tüketimine dikkat etmesi ve sağlıklı beslenme kurallarına uyması gereklidir.

Böbrek naklinden sonra yaşama dönen her hasta için doktoru tarafından belirli bir takvim ve program oluşturulur. Bu programda beslenme, kullanılan ve kullanılacak olan ilaçlar, nelere dikkat edileceği, yaşam düzeyinin yükselmesi, cinsel yaşam ve diğer gerekli bütün unsurlar yer alır. Bu program dâhilinde gereken her kurala en ince detayına kadar uymak gerekir.

Böbrek naklinden sonra bir yıllık iyileşme süresi çok önemlidir. Bu süre en doğru ve en kaliteli şekilde aşılması gerekir. İyileşme süresinde devamlı bir şekilde kan ve idrar testlerinin yapılması gerekir. Bu testlerde özellikle kreatinin değerine ve böbreklerin vücut ile uyumuna dikkat edilir. Böbrek naklinden sonra protein kaçağı durumu kontrol edilir.

BÖBREKLERDE PROTEİN KAÇAĞI NEDİR?

Böbrek naklinden sonra protein kaçağı kontrol etmek gereklidir. Protein böbrekte negatif olması gereken bir değerdir. Normal bir böbrekte kalitatif olarak protein miktarı negatif olmalıdır. Şayet pozitif çıkarsa protein kaçağı olduğu ortaya çıkar. Bu duruma tıp dilinde proteinüri denir. Ancak 24 saatlik idrarda 1-14 mg/dl arasında protein çıkması normal kabul edilmektedir. Bu değer üzerindeki durum patolojik olarak kabul edilir. Protein değerine sabah yapılan ilk idrarda bakılmalıdır. Normal bir kimsenin idrarda çıkardığı proteinin 10-15 mg’ı albümindir, bunun üzeri ise değişik plazma proteini ve renal hücrelerden köken alan glikoproteinlerdir. Eksersiz, ateşli hastalıklar veya ağır dehidratasyon böbrek hastalığı olmadan böbreklerde protein kaçağına sebep olabilir.

Özellikle geceleri sık olarak idrara çıkma, koyu renk veya sarı olması, kokulu ya da kanamalı olması böbreklerde protein kaçağının önemli belirtileri arasındadır. Yüksek kan basıncı, nefes darlığı, kemik ağrıları, idrarda protein çıkması, ağız kuruluğu, iştahsızlık, bulantı, konsantrasyon azlığı, uyuma hali, kanda kreatinin üre isimli maddelerin normal değerler üzerinde olması belirtisi ve bulgular oluşursa bu hastalıktan şüphelenilir. Özellikle de köpüklü idrar protein kaçağının belirtisidir. Bu şikâyetlerin bir tanesi ya da birkaç tanesi olduğunda vakit geçirmeden doktora başvurulmalıdır.

Böbrek Naklinden Sonra Cinsel Yaşam

Böbrek naklinden sonra cinsel arzu ve cinsel güçte, hem erkek hem de kadın hastaların çoğunlukla diyalize girdiklere döneme göre artış olduğu tespit edilmiştir.

Böbrek nakli ile vücuttaki hormonlar düzene girer. Hemodiyalizde iken adet görmeyen kadın hastalar adet görmeye başlarlar. Aynı şekilde erkek hastaların da diyaliz durumuna göre cinsel güçlerinde belirli bir artış görülür. Fakat bazı hastaların yine de ilaçlara ve başka hastalıklara bağlı olarak (şeker hastalığı gibi) cinsel güçte azalma durumu ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda da çocuk sahibi olmamak gibi bir problem olarak ortaya çıkar.

Erkek hastalarda ortaya çıktığı zaman çok rahatsız edici olan bu durum (güç azalması) tedavi edilebilen bir durumdur. Bu şekilde şikâyeti olan hastalar doktorlarına bunu danıştıkları zaman gerekli incelemelerden sonra, bu durumdan kurtulmaları mümkün olmaktadır.

Böbrek naklinden sonra cinsel yaşamda karşılaşılan problemler, her insanın karşılaşabileceği bir sorundur. Doktor ile görüşme sağlanarak bu tip problemlerin çözülmesi her zaman mümkündür. Doktora eş ile birlikte gidip bu problemin çözümü için birlikte yardım istenebilir.

Böbrek naklinden sonra cinsel yaşamda kadınlar içinde sorunlar olabilir. Nakil yapıldıktan sonra adet bozuklukları, az ya da çok adet görme, adet düzensizliği gibi durumlar ortaya çıkabilir. Bu durumun tedavisi için kadın doğum doktorları ile temas sağlanarak tedavi olmak mümkündür.

Böbrek naklinden sonra cinsel ilişki ilk altı haftada yapılmamalıdır. Bundan sonra doktorla konuşarak cinsel ilişki olabilir. Eşlerden birinde akıntılı bir rahatsızlık varsa mutlaka tedbir alınmalı ve tedavi için doktora başvurmalıdır.

Önemli bir problem de böbrek naklinden sonra tekrar normale dönen yumurtalık fonksiyonu sebebi ile istemeden hamile kalınmasıdır. Doğum kontrol hapları kullanmak yasak değildir fakat kalp, damar sisteminde problemlere sebep olabilir ve yüksek tansiyonlu hastalar için bu tip ilaçlar uygun değildir.

Böbrek naklinden sonra isterlerse erkek ve kadın hastalar çocuk sahibi olabilirler. Yalnız kadın hastaların böbrek naklinin üzerinden iki yıl geçmeden hamile kalmaları uygun görülmemektedir. Hamile kalmadan önce doktora danışmak gerekir. Eğer ki hamile kalmak yeni böbrek için yük getirecekse hamile kalmaktan kaçınmalıdır. Hamilelik döneminde yakın takip zorunludur.

Böbrek Nakli Sonrası Grip

Böbrek nakli sonrası dikkat edilmesi gereken en önemli konu enfeksiyondur. Bu enfeksiyonlar nakilden birkaç ay sonra olabileceği gibi, birkaç yıl sonra da olabilir. Onun için çok dikkatli olmak gerekir.

Ateşin 37,5 derecede olduğu, halsizlik, burun akıntısı ve hapşırma ile seyreden üst solunum yolları enfeksiyonu tüm insanlarda olduğu gibi nakil olanlarda da sık olarak gözlenir. Bu durumda yapılması gereken en iyi şey kendini iyi hissedene kadar evde istirahat etmektir. Böbrek nakli sonrası grip olmamaya özen gösterilmelidir.

Ateş 38 derece üzerine çıktığında ise, önemli bir bakteriyel enfeksiyon olabilir. Bu durumda vakit geçirmeden hastaneye gidilmelidir. Titreme, baş ağrısı, kaslarda ağrı, aşırı halsizlik, yorgunluk, öksürük, balgam çıkartma, nefes darlığı, bulantı, kusma, ishal, idrar yaparken yanma, idrarda renk değişikliği ve miktarında azalma gibi sıkıntılar olursa mutlaka ameliyatı gerçekleştiren hastane ile temasa geçilmelidir.

Böbrek nakli sonrası grip geçirdikleri dönemde insanlarla temastan kaçınılmalıdır. Böbrek naklinden sonra, iki ay kadar halka açık yerlerden uzak durulmalıdır. Çiçek ve bahçe işlerinde ise koruyucu önlem alınmalıdır. Eller çok yıkanmalı, hayvanlarla temastan kaçınılmalı ve yiyeceklerin temizliğine özen gösterilmelidir.

Böbrek naklinden sonra, grip olmamaya itina göstermek gerekir. Nezle ve gribin belirtileri hemen aynı olmakla beraber, nezle ayakta atlatma imkânı var iken, gribin daha ağır geçtiğini söylemek mümkündür. Nezle kendini hapşırık, burun akıntısı ve hafif halsizlikle gösterir. Hastalık ayakta atlatılır ve iş gücü kaybı söz konusu değildir. Gripte ise ateş, hapşırık, burun akıntısı, öksürük ve çok ciddi bir halsizlik söz konusudur. Hastanın mutlaka istirahat etmesi gerekir.

Böbrek nakli sonrası gripten korunmak için bağışıklık sistemini güçlü tutmak lazımdır. Aslında bizler her gün nezle ya da grip yapan virüslerle karşılaşırız. Ancak bağışıklık sistemi güçlü olduğu zaman bu virüsler insanı hasta etmez.

Bağışıklık sistemini güçlü tutmak için bol şekilde C vitamini portakal, mandalina ve nar gibi mevsim meyvelerini tüketmek gerekir. Nar meyvesi antioksidan bakımından çok yüksek olması nedeni ile çok faydalı olacaktır.

Ayrıca soğuktan korunmak, hasta kişilerden uzak durmak, bolca elleri yıkamak ve toplu yaşam alanlarından uzak durmak grip ve nezle olmayı engeller.

Böbrek Vericisinin Dikkat Etmesi Gerekenler

Böbrek nakillerinde dünyanın kabul ettiği bazı uygulamalar ve incelemeler vardır. Bu kriterler sağlanırsa böbrek nakli yapılabilmektedir.

1-Kan grubu uyumu:

Böbrek vericisinin ve hastanın, kan gruplarının değerlendirilmesinde, kan nakli için konulmuş olan kurallar geçerlidir. Hasta ile verici aynı kan grubundan ise nakil yapılır. Bunun dışında 0 kan grubundan olanlar genel verici, AB kan grubundan olanlar ise genel alıcılardır. RH uyumu nakilde bir önem taşımaz. Kan grubu uygun olursa hasta ve verici de yapılacak diğer tetkiklere başlanır.

2-Doku grubu uyumu:

Doku grubu ne kadar uyum sağlarsa transplante edilen organın yaşam süresinin o kadar uzun olması beklenir. Kadavra ve akraba vericilerden yapılan nakillerde doku uyumuna çok dikkat edilir.

3-Cross-match testi:

Hasta ve böbrek vericisinin arasında yapılan cross-match testinin negatif olması gerekir. Bu test pozitif olması durumunda nakil işlemi yapılamaz.

4-Panel reaktif antikorlar:

PRA kan transfüzyonu, hamilelik ve daha önceki nakillerden kaynaklanabilir. Bu anti-HLA antikorların nakil öncesi muhakkak tespit olması lazımdır. PRA çok yüksek olması halinde ise bu antikorların düşürülmesi için tedavi uygulanır.

ORGAN BAĞIŞINDAN ÖNCE VERİCİLERDE YAPILAN İNCELEMELER

1- Fizik muayene:

Böbrek vericisinin sadece böbrekleri değil, bütün organ ve sistemler ayrıntılı olarak gözden geçirilir. Bu muayene esnasında herhangi bir hastalık tespit edilirse mümkün ise tedavi edilir ve ondan sonra organ bağışlaması gündeme gelir.

2- İdrar incelemesi ve böbrek fonksiyon testleri:

Böbrek vericisinin, böbreklerinin sağlam olduğundan emin olmak için, başvurunun ilk günlerinde pek çok kez idrar incelemeleri ve böbrek testleri yapılır. Böbreklerde görevini yapmakta bir sorun olursa, vericinin sağlığını tehlikeye atmamak için organ bağışından vazgeçmesi önerilir.

3- Kan incelemeleri:

Yapılacak çeşitli kan tahlillerinin normal olması, sağlıklı olunduğu organ bağışında bulunabileceği ve bu sebeple ileride daha az sorun olacağı durumunu açıklaması açısından önemlidir.

4- Bulaşıcı bir hastalığınız var ise, bu hastalığa sebep olan mikroplar, böbrek nakli sırasında alıcıya geçer ve ameliyat sonrasında soruna yol açar. Bu sebeple idrar ve boğaz kültürleri ile birlikte değişik kan tahlilleri de yapılır ve bulaşıcı bir hastalık olmadığından emin olunur. Bu şekilde bir hastalık tespit edildiğinde, tedaviye başlanır ve tekrar sağlık kazanıldığında organ bağışı kabul edilir.