İlik Nakli Sonrası Ateş

İlik Nakli Sonrası Ateş

İlik nakli gerçekleştirdikten sonra bazı yan etkilerle hasta karşı karşıya kalabilir. Bu yan etkilerinden kurtulmak için mutlaka doktorların söylediği şeylere dikkat etmeniz gerekmektedir. İlik nakli hasta için oldukça önemli bir operasyon olmaktadır. Bu operasyondan sonra mutlaka doktorların söylediği enfeksiyon riskleri göze alıp buna göre bir tedavi sürecini işlemeniz gerekmektedir. Kişilerde  bulunan enfeksiyon riskinden kurtulabilmek için mutlaka ilik nakli sonrası yaşamınıza dikkat etmeniz gerekmektedir.

İlik nakli sonrası ateş gibi bazı durumlarla karşılaşmanız oldukça doğaldır. İlik nakli gerçekleştirdikten sonra evde bakım süreci bu gibi enfeksiyon risklerini oldukça büyük miktarda etkilemektedir. Cinsel hayatınızla beraber sosyal başımınız ve egzersiz gibi durumlarınız büyük ölçüde etkilenmektedir. Daha öncede bahsettiğimiz gibi ilik nakli sonrası ateş gibi durumlarla karşılaşmanız çok doğaldır. Eğer bu ateş sürekli devam ederse ve fazla miktarda artarsa hemen doktora başvurmanız önemlidir. Çünkü hastalarda kemik iliği ameliyatından hemen sonra sürekli olarak besin ve besinlerin temizliği olarak dikkat etmeniz gerekmektedir. Kemoterapi dönenimde aile evinin de mutlaka yoğun bir şekilde temizlenmesi gerekmektedir. Banyo, tuvalet, klozet, lavabo gibi birçok yüzeyin temizliği ciddi bir şekilde yapılması gerekmektedir. Kemoterapi tedavisi sırasında da kişi kendi ve yaşadığı ortamın temizliğine çok dikkat etmeleri gerekmektedir. Eviniz mutlaka bu dönem içerisinde en az hafta da bir defa süpürülüp silinmesi gerekmektedir.

İlik Nakli Sonrası Egzersiz

İlik nakli sonrasında egzersize çok dikkat etmeniz gerekmektedir. Egzersiz kısmında mutlaka trambosit sayısına dikkat etmeniz gerekmektedir. Eğer trambositleriniz 10 binin altında ise yapmanız gereken en önemli şey tuvalete gitmek ve sadece kıyafetlerinizi çıkarmanızdır. Çok yoğun bir egzersiz ve hareket sizin için çok tehlikeli olmaktadır. Doktorunuz size egzersiz ile ilgili önemli bilgiler verebilmektedir.

Eğer trambositleriniz 20 bin ve üzerine çıktığında doktorunuz size kolay aktiviteleri sunacaktır. Kolay aktiviteler içerisinde yoğun olarak tercih edilen ise yürüyüş olmaktadır. Yürüyüş ise ilk olarak üç ile beş dakika arasında değişen bir aralıkta tercih edebilirsiniz. Daha sonra mutlaka yürüyüş hızınıza ve sağlığınıza bağlı olarak yarım saate arttırabilirsiniz.

İlik Nakli Olanlar

İlik Nakli Olanlar

İlik nakli olan hastaların ilik naklinden sonra yediklerine içtiklerine dikkat etmesi gerekmektedir. Hastaların doktorlar tarafından belirlenen günlük bir aktiviteleri bulunmaktadır. Bu kişilerin ameliyattan sonra ise enfeksiyon riskiyle karşı karşıya gelmemek için mutlaka dikkat etmeleri ve doktorların belirttiği düzene uymaları gerekmektedir.

İlik nakli olanlar için ameliyat sonrası ilk 40 gün çok büyük bir öneme sahiptir. Kişiler bu süreçte enfeksiyon riskine çok yakın olduklarından dolayı da bu süreçte mutlaka dikkat etmeleri gerekmektedir. O yüzden kişiler ameliyattan sonra mutlaka çarşaflarına dikkat etmeleri gerekmektedir. Çarşaflarının temiz olması ve 2 günde bir çarşaf değişiminin yapılması çok önemlidir. Böylelikle kişiler daha rahat ve daha temiz bir halde gün geçirebilirler. Temizlik olarak çok dikkat etmeleri gerekmektedir. Ellerini mutlaka dışarıdan geldikten sonra yıkamaları ve düzenli olarak duş almaları çok önemlidir. Evlerine gelen kişilerden de özellikle ellerini yıkamalarını rica etmeleri gerekmektedir.

İlik nakli olanlar eğer yediklerine ve içtiklerine dikkat etmezlerse o zaman enfeksiyon riskini oldukça arttırmaktadırlar. Bu yüzden mutlaka hazır gıdaları ve işlenmiş gıdaları almamaları gerekmektedir. Beslenme de özellikle de protein ve kalsiyum ağırlıklı bir besin düzeyine başlamanız gerekmektedir. Kalsiyum ve protein içeren yiyecekleri de düzenli bir şekilde almanız ve miktarlarına da bir o kadar da dikkat etmeniz gerekiyor.

İlik nakli olanlar evde özellikle de toz tutmayan battaniye ve çarşaf kullanmaya dikkat etmeniz gerekmektedir.

İlik Nakli Olanların Tüketmemesi Gereken Gıdalar

İlik nakli olan kişilerin tüketmemesi gereken gıdalar bulunmaktadır. Bu gıdaların başında özellikle de hazır gıdalar olan Fast food tarzı yiyeceklerden bahsedebiliriz. Bu besinlerden kesinlikle uzak durulması ve mümkün olduğunca alınmaması gereken besinler arasında yer almaları gerekmektedir. İlik nakli olanların tüketmemesi gereken gıdalar içerisinde bir de pişirilmemiş fındık, fıstık gibi besinler de bulunmaktadır. Bu besinlerden de mutlaka uzak durulmalı ve özellikle de çiğ besinlerin alınmaması gerekmektedir.

İçmek için de musluk ve kaynak sularından da uzak durulması gerekmektedir. İlik nakli olan kişiler bunlara dikkat ederse de sorunlarla karşılaşmazlar.

İlik Nakli İzle

İlik Nakli İzle

İlik nakli izleyerek ilik nakli ile alakalı daha ayrıntılı bilgi öğrenebilirsiniz.  İlik nakli izlemek isterseniz internette bulunan birçok videoyu takip edebilirsiniz. Ayrıca ilik nakli ile alakalı bazı videolarda bulunabilir. Bu videoların bazıları iyi videolar olurken bazıları ise kötü amaçlı yayınlanmış videolardır. Bu açıdan internette olan her videoya inanmamanız oldukça büyük bir önem arz etmektedir.

İlik nakli ile alakalı ayrıntılı bilgi almak isterseniz, doktorunuzla görüşebilirsiniz. İlik nakli ile alakalı ayrıca sizlere şöyle bilgi verebiliriz. İlik naklinin ilk amacı kan üretmek için vücutta bulunan hücrelerin tamamen bitirilmesi istenmektedir. Bu yüzden de kişiler ilk olarak kemoterapi ve ilaç tedavisi yapılması gerekmektedir. İlaç ve kemoterapi tedavisinden hemen sonra da ilik nakli gerekliyse doku uyumu sağlanan kişilerle ilik nakli yapılmaktadır.

İlik nakli izleyerek içinizi rahatlatabilirsiniz. Çünkü  aklınızda eminiz ki ilik nakli ile alakalı birçok soru olacaktır. Son yaşanan gelişmeler neticesinde tıp inanılmaz bir boyutta ilerlemiştir. Bu yüzden tıpın bu derece de ilerlemesi ve gayet iyi boyutlara gelmesi sayesinde doktorlarda hemşirelerde bir o kadar da bilinçlenmişlerdir. Bilinçli olan doktorlarınızdan istediğiniz soruyu sorabilir ve istediğiniz konularda bilgi öğrenebilirsiniz.

İlik nakli izlemek için oldukça yoğun video izleme programlarını tercih edebilirsiniz. Youtube gibi kanallardan bu videolara ulaşabilirsiniz.

İlik Nakli Yaş Sınırlaması

İlik naklinde her kişi istediği gibi donör olma hakkı bulunmamaktadır. Kişilerin donör olabilmeleri için öncelikle belli başlı maddelere uyum sağlıyor olmaları gerekmektedir. Öncelikle donörlerin mutlaka bulaşıcı hastalıklara sahip olmaması ve kan değerlerinin de ilik nakli dokusunu verebilmek için müsait olmaları gerekmektedir. Bununla beraber bu donörlerin yaş sınırları içerisinde yer alması gerekmektedir. Donörlerin yaşları da bağış yapacakları kimseyşe aralşarında olan ilişkiyle yakından ilgilidir. Eğer birinci dereceden akrabadan donör olarak kan alacaksanız mutlaka 65 yaşını geçmiyor olmaları gerekmektedir. Donör olacak kişi başka bir aileden ise herhangi bir bağlantı yoksa bu kişinin de 55 yaşını geçmemiş olmaları oldukça büyük bir önem arz etmektedir.

İlik nakli yaş sınırlaması ise SGK tarafından ortaya konulmuştur.

 

İlik Nakli Ekşi

İlik Nakli Ekşi

İlik nakli ile ilgili kişilerin yorumunu almak istiyorsanız, ekşi sözlük sitesini de ziyaret edebilirsiniz. Ekşi sözlük sitesi içerisinde uygun donör olmak isteyen ve bununla beraber uygun donörünü bulan bir çok kişinin hikayesini okuyabilirsiniz.

İlik nakli ile ilgili detaylı bilgi almak istiyorsanız şimdi sizler için belli başlı bilgilerden bahsedebiliriz. İlik nakli kanser hastalarında meydana gelmektedir. İlik nakli kanser hastaları için ikinci yöntem olmaktadır. İlk yöntem de kişilerin özellikle kemoterapi tedavisi görmesi amaçlanmaktadır. Kişiler kemoterapi sayesinde hastalıklarında bir gelişme sağlayamazlar ise bu sefer ilik nakli gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İlik nakli sayesinde kişilerde oluşan hastalıkları önlemek amacıyla kan oluşumu sağlanır. Böylelikle kişiler daha rahat iyileşmiş olurlar.

İlik nakli ekşi diye Google üzerinden belli başlı bir arama yapmanız durumunda daha önce ilik nakli gerçekleştirmiş kişilerle birlikte iletişim haline geçebilirsiniz. İlik naklinde birçok kişiyle iletişime geçmeniz çok önemlidir. Ana kök hücrelerinin sağlam bireylerden alınarak hastalıklı olan hücrelere nakil edilmektedir.

İlik nakli ekşi aramalarında donör olmak isteyen birçok kişiyle karşılaşabilirsiniz. Burada kişilerle iletişim haline geçebilirsiniz. Sizlere yardımcı olacak birçok kişiyle bu sayfada karşılaşabilirsiniz. İlik nakli ve kanser hücreleriyle alakalı ayrıntılı bilgileri öğrenebilirsiniz. İlik naklinde genellikle vericiden alınan hücreler alıcıya damar yolu ile enjekte edilebilmektedir.

İlik nakli konusunda ayrıntılı bilgileri doktorunuzdan rahatlıkla öğrenebilirsiniz.

Kimlerden İlik Nakli Yapılabilir?

Kimlerden ilik nakli yapılabilir sorunuza hemen cevap verelim. Öncelikle ilik nakli yapacak kişiyle hastanın dokuları uyuşuyor olması gerekmektedir. Eğer hastadaki ilik dokusuyla birlikte kişilerinkinde uyuşma saptanamaz ise bu sefer ilik nakli gerçekleştirilemez. Doku uyumu öncelikle kardeşlerde yapılması gerekir. Kişilerin birinci dereceden kardeşlerine bakıldığında doku uyumu varsa kemik iliği nakli gerçekleştirilebilir. Eğer kemik iliği nakli için doku uyumu olmazsa kesinlikle ameliyat gerçekleştirilemez. Ayrıca kişilerin tanıdıkları dışında bir diğer kişiden de doku uyuşması sağlanırsa ilik nakli gerçekleştirilebilir. Ya da kişiden kemoterapi öncesinde alınan kemik iliği sayesinde kemoterapi tedavisinden hemen sonra kişilere tedaviyi gerçekleştirmek amacıyla bu ilikler nakil edilecek ve iyileşmesi ile kan yapması sağlanacaktır.

İlik Nakli Donör

İlik Nakli Donör

İlik nakli donör olabilmek için belli başlı noktalara dikkat etmek gerekmektedir. Eğer kişiler donör olabilmek istiyorsa mutlaka kişilerle doku uyumuna dikkat etmesi gerekmektedir. Doku uyumunuz hasta olan kişiyle uyuşuyorsa o zaman ilik nakli işlemini gerçekleştirebilirsiniz. İlik nakli verebilecek kişilerin mutlaka hayatlarında önemli kararlar vereceğini bilmeleri gerekmektedir. Donör olan kişilerin ilik naklini verdikten sonra bazı yan etkileriyle karşı karşıya kalabilirler. İşte bu durumlarda doktorunuzla birlikte bu yan etkileri görüşmeniz gerekmektedir.  Hastalar durumlarının ve hastalık seviyelerinin ilerlemesiyle birlikte ilik nakli konusunda doktorlarıyla görüşmeleri gerekmektedir. Bu kısımda doktorların en iyi tedavi biçimlerinden kişileri bilgilendireceğini söyleyebiliriz.

Doktorların uygun görmesi halinde kişilere uygun olunacak bir donör bulunması gerekmektedir. Hastanın ilik nakli donör bulabilmesi için öncelikle ailesine ve yakın akrabalarına bakması gerekmektedir. Ailenin uygun doku örneklerinin bulunması önemlidir. Ailede uygun doku örneği bulunamaz ise kayıtlı ulusal doku örneklerine bakılması ve bu kayıtlı olan kişilerde olup olmadığı öğrenilmesi gerekmektedir. Ulusal doku kayıtlarında yapılan aramalarda kişiyle uyuşmaması halinde mutlaka kişinin kendisine uygun bir uluslararası doku bankalarını kontrol ettirmesi gerekmektedir. Uluslararası doku örneklerine göre kişiler de uygun ilik nakli bulunması da gerçekleşebilir.

Ülke içerisinde kişiler donör olmak istiyorlarsa mutlaka bütün masrafları sosyal güvence tarafından karşılanmaktadır. Genelde ilik nakli donör bulma çalışmaları uluslararası düzeyde gerçekleşebilmektedir.

Akraba Dışı Donör Nasıl Olunur?

Akraba dışı donör nasıl olunur sorusunun cevabını bu yazımızda yanıtlamaya çalışıyoruz. Kişilerin 18 ile 55 yaş arasında olması en az ise 50 kg olmaları gerekmektedir. Kişilerin bu aralıkta olması demek belli bir sağlık düzeyinde olmaları anlamına gelmektedir.

Donör sahibi olacak olan kişilerin ise kesinlikle kendi bulaşıcı hastalıklarına sahip olmamaları gerekmektedir. Bulaşıcı hastalıklara sahip kişiler kesinlikle donör olmamaktadır. Akraba dışı donör olmak isteyenler için kayıt sistemi oluşturulması gerekmektedir. Kayıt dışı sistemine kayıt olan kişilerin 50 yaşına kadar kayıtta durmaları gerekmektedir.  Kokhucrebagisla.com sitesinde kök hücreniz için kayıt yaptırmanız gerekmektedir. Doku uyuşması sağlanması halinde kişilere doku yani ilik bağışı yapabilirsiniz.

İlik

İlik

Kemik iliği, vücudumuzdaki büyük kemiklerin içerisinde en merkezdeki doku olarak bilinmektedir. Vücut ağırlığının %4’lük kısmını oluşturan kemik iliğinin tamamı sağlıklı bir yetişkinde ortalama olarak 2.6 kg olmaktadır.

İlik Çeşitleri Nelerdir?

Toplamda 2 çeşit ilik bulunmaktadır. İlik çeşitleri kırmızı ve sarı olmak üzere ikiye ayrılır. Kırmızı ilik, süngerimsi kemikte yer alır ve akyuvar, alyuvar ile trombosit üretimini üstlenmiştir. Sarı ilikte ise bazı akyuvarlar üretilmektedir ayrıca içerisi yağ hücresi ile dolu olduğu için sarı renkte olduğu bilinmektedir. Her iki ilik çeşidinde de milyonlarca kılcak kan damarı bulunmaktadır.

Doğumdan sonra ilk olarak tüm kemik ilikleri kırmızı olmaktadır. Zamanla vücuttaki kırmızı ilikler sarıya dönüşür ve sarı ilik oranı yıllar geçtikçe artar. Kırmızı ilikler genellikle yassı kemiklerde yani kaburga, kürek ve kafatası gibi kemiklerde bulunmaktadır. Sarı ilikler ise uzun kemiklerin ortasında kalan boşlukta bulunur. Sarı iliklerin sayısı ile kırmızı iliklerin sayısı sağlıklı bir vücutta genellikle aynı olsa da, vücut kan kaybettiği zaman sarı iliklerin bir kısmı da kırmızı iliğe dönüşür böylece kan üretiminin de hızlanması sağlanır. Ayrıca kemik iliği içerisinde 3 çeşit kök hücre bulunmaktadır.

İlik Hastalıkları Nelerdir?

Kemik iliği oldukça önemli bir dokudur ve kemik iliği hastalıkları da oldukça ciddidir. Bu hastalıklara verilebilecek en büyük ve en yaygın örnek kemik iliği kanseridir. Kemik iliği kanserinde alyuvar, akyuvar ve kan pulcukları üretiminde azalma görülür. Bu da vücudun sürekli olarak enfeksiyon kapmasına neden olur. Eğer zamanında tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilmektedir. Ancak günümüzde gelişen tıp sayesinde kolaylıkla kemik iliği nakli yapılmaktadır. Kemik iliği nakli sayesinde hastalık ileri seviyelerde olsa bile iyileşme olasılığı oldukça yüksektir. Kemik iliğinde yer alan kan hücrelerinin kanser hücresine dönüşmesiyle de kan kanseri yani lösemi hastalığı olmaktadır. Lösemi de kemik iliği kanseri gibi tedavisi olan bir hastalıktır.

Kemik iliğinde meydana gelen hastalıkların teşhisi için kemik iliğinden bir iğne ile örnek alınmaktadır. Böylece gerekli testler yapılır ve hızlı bir şekilde hastalık belirlenir. Kemik iliğindeki hastalıklardan kaynaklı olan kanser türlerinde kemoterapi ve radyoterapi oldukça başarılı sonuçlar vererek kanser hücrelerini öldürmektedir. Fakat bu iki tedavi yöntemi bir yandan bağışıklık sistemine zarar verdiği için mutlaka bir yandan da ilaç tedavisi uygulanmalıdır.

 

 

İlik Nakli Vericiden Nasıl Alınır?

İlik Nakli Vericiden Nasıl Alınır?

İlik nakli günümüz şartlarında oldukça kolaydır ve kısa sürmektedir. Önemli olan uyumlu bir donör bulmak ve vakit kaybetmeden ilik naklini gerçekleştirmektir. İlik nakli genellikle kanserin son evresinde başvurulan bir tedavi yöntemi olarak bilinmektedir ve oldukça başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Dediğimiz gibi burada önemli olan uyumlu donörü bulabilmektedir.

İlik Nakli Aşamaları

İlik nakli yapılmadan önce hastaya gerekli doku ve kan testleri yapılmaktadır. Daha sonra ilik nakli yapmak için arayış başlar. İlk olarak tamamen uyum sağladığı için hastanın kardeşlerine doku testleri yapılır. Genel olarak kardeşlerle uyum sağlansa da bazen kardeşler arasında doku uyumu olmayabilir. Böyle bir durumda doku uyumu olan başka bir verici aranız. İlik nakli vericisi aranırken doku uyumuna ek olarak yaş, cinsiyet gibi önemli kriterler de göz önünde bulundurulmaktadır. Çünkü bunlar da oldukça önemli kriterlerdir.

İlik naklinden önce arayış yapılırken ilk olarak benzer yaş gruplarına ve cinsiyetlere bakılır. Bunun en büyük nedeni ise doku uyumudur. Bilindiği gibi vücudumuzda bağışıklık sistemi bulunmaktadır ve bağışıklık sistemi hücreleri, vücuda dışarıdan gelen yabancı madde ve hücrelere karşı korur. İlik nakliyle gelecek olan kök hücreler de doku uyumu olmazsa yabancı madde gibi algılanacak ve yok edilmeye çalışılacaktır. Eğer böyle olursa kemik iliği naklinin herhangi bir amacı kalmamış olur. Çünkü ilik naklinin amacı sağlıklı kök hücrelerin vücuda nakil edilmesi ve kan üretiminin sağlanmasıdır. Böyle olmaması için doku uyumu önemlidir. Bir yandan doku uyumu kadar kök hücrelerin yaşları da önemlidir bu yüzden de hasta ile verici arasındaki yaşa da dikkat edilmelidir.

Tüm bu aşamaların geçtiğini ve en uygun donörün bulunduğu düşünürsek geriye sadece nakil işlemi kalır. İlik nakli vericiden nasıl alınır diye özellikle verici yani donörler merak etmektedir. Bu işlem genel anestezi ile yapıldığı için verici herhangi bir şey hissetmez. Nakil için özel olarak üretilen iğnelerin kullanıldığı bu evrede, kemik içine girilerek gereken kemik iliği alınır. Daha sonra da hastaya damar yoluyla enjekte edilir. Gördüğünüz gibi ilik nakli oldukça kolay ve acısız olmaktadır.

İlik Nakli Sonrası

İlik Nakli Sonrası

İlik nakli öncesinde ve sonrasında dikkat edilmesi gereken pek çok durum bulunmaktadır. Genellikle kanserin son evresinde ihtiyaç duyulan kemik iliği nakli oldukça önemli bir işlemdir ancak bir o kadar da kolaydır. Sadece az sonra bahsedeceğimiz durumlara çok dikkat edilmelidir.

İlik Nakli Nasıl Gerçekleşir?

İlik naklinin yapılabilmesi için öncelikle kanser hücrelerinin yok edilmesi gerekmektedir. Bu işlem için ise kemoterapi ve radyoterapi tedavileri uygulanmaktadır. Bu süreç oldukça önemlidir ve hastanın enfeksiyon kapmaması gerekmektedir. Daha sonra hastaya uygun bir donör aranır. Donör için öncelikle hastanın kardeşleri arasındaki uyuma bakılır. Eğer kardeşlerinin dokuları uyumluysa gerekli olan kemik iliği, kardeşlerden nakil edilir. Ancak kardeşlerle doku uyuşmazlığı yaşanırsa doku uyumu olan başka bir verici bulunur. Daha sonra nakil işlemine başlanır.

Genellikle donörler ilik nakli nasıl gerçekleşir diye merak ederler ancak işlem oldukça kolaydır. Genel anestezi yapılan vericiden belli bir miktar kök hücre alınır ve bunun için özel iğneler kullanılmaktadır. Daha sonra alınan kök hücreler hastaya nakil edilir. Nakil işlemi damar yolundan yapılmaktadır.

İlik Nakli Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

İlik nakli bahsettiğimiz gibi gerçekleştikten sonra hastanın ve çevresindekilerin çok dikkatli olması gerekmektedir. Özellikle de ilk 1 ay çok önemlidir zira yeni hücreler vücuda alışmaya başlar ve bu süreçte doku uyumsuzluğu olup olmadığı da ortaya çıkar.

Bazı durumlarda yeni gelen kök hücreler, vücuttaki hücreleri kendilerine düşman olarak görüp yok etmeye çalışabilir. Bu oldukça zararlı bir durumdur ve mutlaka doktor tarafından takip edilmelidir. Bazen de bu durumun tam tersi olur ve vücuttaki hücreler yeni nakil edilen kök hücreleri yok etmeye çalışabilir. Bu durumların yaşanmaması için ilik nakli sonrası dikkat etmek çok önemlidir. Doktor tarafından nakil edilen hücrelerin takip edilmesi ve hastanın enfeksiyon kapmaması için dikkatli olunması gerekmektedir. Elbette bu süreçte hastanın kendisine de çok iş düşmektedir.

İlik naklinden 3 ay sonra hücreler tamamen alışır ve kan üretmeye başlar. Bu süre de önemlidir çünkü bazen 3 ay sonra da sorun çıkabilmektedir. Doktorlar, kemik iliğinden sonraki 1 yılın hasta için önemli olduğunu belirtmektedir.

İlik Nakli Riskleri

İlik Nakli Riskleri

İlik nakli, bazı kanser türlerinde geçerli olan bir tedavi yöntemi olarak bilinmektedir. Bu yöntem ile günümüzde pek çok kanser hastası sağlığına kavuşmaktadır. İlik nakli ile sağlıklı bir vericiden kök hücreler alınır ve damar yolu ile hastaya nakil edilir. İlik nakli çeşitlerine baktığımızda karşımıza Otolog ilik nakli ve allojenik ilik nakli çıkmaktadır. Şimdi bu iki farklı yöntemin risklerinden söz edeceğiz.

Otolog İlik Nakli Riskleri

Otolog ilik naklinin riskleri hem uzun süreli hem de ani olabilmektedir. İlk olarak radyoterapinin yan etkilerine benzeyen yan etkiler görülebileceğini söyleyebiliriz. Bunlar enfeksiyon, bulantı, kusma, ağız yaraları, yorgunluk gibi yan etkilerdir. Bahsettiğimiz yan etkiler her ne kadar risk grubunda görülse de kısa süreli durumlar olduğu için çok önemli değildir. Ancak bazı durumlar oldukça riskli ve kalıcı olabilmektedir.

Uzun vadeli yan etkiler olarak adlandırabileceğimiz riskler ise kısırlık, katarakt, erken menopoz, tiroid sorunları, başka bir kansere yakalanma riski ve akciğer/kemik hasarlarıdır. Bunları önlemenin bir yolu olmadığı gibi her hastada olacak diye bir koşul da bulunmamaktadır. Bu nedenle endişe edilecek bir durum olmadığını söyleyebiliriz. Otolog ilik nakli riskleri genel olarak doku uyuşmazlıklarının bir sonucu olarak bilinse de, dokular uyumlu olduğunda da bu sorunlar yaşanabilmektedir. Yani tamamen şans işi olduğunu söyleyebiliriz. Nakilden sonra hasta kendine çok iyi baksa bile bu durumlar ne yazık ki olabilmektedir.

Allojenik İlik Nakli Riskleri

Allojenik ilik nakli risklerine baktığımızda da en yaygın olarak enfeksiyonların görüldüğünü söyleyebiliriz. Bir kanser hastasının özellikle de iyileşme döneminde enfeksiyon kapması oldukça sakıncalıdır. Bu nedenle nakilden önce ve sonra çok dikkat edilmelidir.

Genel olarak baktığımızda Allojenik ilik nakli risklerinin de benzer olduğunu söyleyebiliriz. Bunların kısa sürenleri yine bulantı, kusma ve yorgunluk gibi risklerdir. Büyük yani uzun vadeli olanlar ise aynı şekilde kısırlık, katarakt ve başka bir kanser türüne yakalanma gibi risklerdir. Burada karşımıza yeni çıkan risk ise Graft Versus Host hastalığıdır. GVHH olarak bilinen bu hastalık, vücuda giren yeni kök hücrelerin kendi bağışıklık sistemi hücrelerini üretmesi sonucunda oluşur. Yeni kök hücreler, vücuttaki hücrelere saldırır ve yok etmeye başlar. İki türü olan bu hastalığın doktor tarafından mutlaka kontrol altına alınması gerekmektedir.

İlik Nakli Nedir?

İlik Nakli Nedir?

İlik nakli, kanser hastalarının son evresinde kemoterapi ya da ameliyat gibi tedavi yöntemleri işe yaramadığı zaman başvurulan bir yöntem olarak bilinmektedir. İlik nakli yapıldıktan sonra hasta 3-4 haftalık bir süreç içerisinde iyileşmektedir. Ancak bazen doku uyuşmazlığı gibi problemlerden ya da hastalığın çok fazla ilerlemesinden kaynaklı olunarak bu tedaviden olumlu sonuçlar alınamayabilmektedir.

İlik Nakli Kimler Arasında Olur?

İlik naklinin olabilmesi için ilk olarak dokuların tamamen uyumlu olması gerekmektedir. Eğer bir kanser hastasına ilik nakli yapılacaksa ilk olarak aynı anne ve babadan olan kardeşlere bakılır. Genellikle kardeşlerin dokuları birbiri ile istenen düzeyde uyumlu olmaktadır. Ancak bazen kardeşler arasında da doku uyuşmazlığı olabilir ya da hastanın kardeşi olmayabilir. Böyle bir durumda eğer aile de uygun görürse yeni bir kardeş fikri oldukça mantıklıdır. Çünkü yeni doğan kardeşlerden alınan plasentalar istenilen doku uyumuna sahip olmaktadır. Üstelik bu plasentalar oldukça zengindir.

Kardeş ya da yeni kardeş alternatifleri mümkün değilse de doku uyumu olan yeni bir donör arayışına girilir. İlik nakli yapılacak kişiler ile verici yani donör arasında bazı testler yapılması gerekmektedir. Bu testler ilk olarak doku uyumunun olup olmadığı ile ilgilidir. Bunun için doku bankalarından yardım alınabilir. Eğer birden fazla doku uyumu olan donör bulunursa da gerekli olan kan sayımları yapılır ve kök hücreleri en fazla kan üreten donörler seçilir.

İlik Nakli Nasıl Yapılır?

İlik naklinin yapılabilmesi için öncelikle donöre bazı belgeler imzalatılmalıdır. Ardından vericiye genel anestezi uygulanır. Kemik içinden hastaya yetecek kadar iliğin alınması için özel iğneler kullanılır ve bu işlemler oldukça kolay işlemlerdir. Vericiden yeteri kadar ilik alındıktan sonra, hastaya damar yolu ile bu ilik nakil edilir. İlik nakli sonrası dikkat edilmesi gereken bazı durumlar vardır.

Vücudumuzdaki bağışıklık sistemi hücreleri, vücudumuza yabancı bir hücre girdiği zaman onu öldürmek ister bu nedenle doku uyumunun çok büyük önemi vardır. Eğer yapılan testlere rağmen en küçük bir uyumsuzluk varsa nakil işleminden sonra yeni gelen sağlıklı hücreler, vücudumuz tarafından öldürülür. Bu nedenle nakil sonrası ilk 3 hafta çok önemlidir. Eğer bir problem yaşanmazsa hasta %90 oran ile sağlığına kavuşur.